San Agustin: Fedea, Arrazoia eta Jainkoaren Existentzia

San Agustin: Ezagutza, Arrazoimena eta Fedea

Ulertzeko sinetsi, sinesteko ulertu

Filosofia honen arabera, fedea eta arrazoia elkar osatzen dute, biak egia berera eramaten baitute. Fedea Jainkoaganako sinismenean oinarritzen da, jainkozko dohain modura. Arrazoiak fedea arrazionalizatzen du, eta sinestea ez da jarrera irrazionala, baizik eta arrazoiak justifikatzen duena. Teoria honek eszeptizismoari aurre egiten dio. Agustin Hiponakoak "Si fallor sum" esaldia erabiltzen du: engainatzen banaiz, banaiz. Honek ezagutza posible dela adierazten du.

Ezagutzaren hiru maila nagusiak

Ezagutzaren hiru maila nagusi daude, eta bakoitzak bere ezaugarriak ditu:

1. Sentimenezko Ezagutza: Mundu sentigarriko objektuen ezagutza da, eta aldakorra eta subjektiboa izateagatik, ez da fidagarria egia absolutuak ulertzeko. Hala ere, funtsezkoa da munduari buruzko lehen informazioa lortzeko eta gizakiaren esperientziaren oinarria da.
2. Behe Mailako Ezagutza Arrazionala: Zientzian oinarritzen da, datu sentigarrien bidez errealitatea logikoki ulertzen saiatzen da. Honek dedukzio logikoak, alderaketak eta sailkapenak erabiltzen ditu egiak bilatzeko. Behe mailako ezagutza arrazionalak munduaren fenomenoen atzean dagoen ordena arrazional iraunkorra deskubritzen laguntzen du, eta horrek giza bizitzan praktika zientifikoak garatzeko aukera ematen du.
3. Goi Mailako Ezagutza Arrazionala (Jakituria): Platonen ideien ezagutza da eta Jainkoaren laguntzaz iristen da. Jakituria mailak egia absolutuak eta aldaezinak ezagutzea ahalbidetzen du. Horrela, pertsonak iraganean ikasitakoaren eta arrazoimen logikoaren bidez, ideiak eta ereduak ezagutu behar ditu. Jakituria lortzeak gizakiei egia absolutuak eta unibertsoaren funtsa ezagutzen laguntzen die.

Fedearen eta arrazoiaren elkarlanak egia absolutuak ezagutzeko bide bat ematen du, eta horrek gizakiaren existentziaren zentzua ulertzen laguntzen du.

San Agustin: Jainkoaren existentzia eta ideia eredugarriak

Agustinek, fede kristauari oinarri filosofikoa emateko, Platon eta Plotino aukeratzen ditu. Esaten du jainko inpertsonala jainko pertsonala bihurtzen duela. Beste alde batetik, esaten du Jainkoaren ezaugarri nagusiena "beharrezkoa izatea" dela. Munduaren ezaugarri nagusiena, aldiz, kontingentea izatea.

Jainkoaren existentziaren frogak

Jainkoaren existentzia arrazionalki frogatzerakoan, hiru froga desberdin aurkezten ditu:

1. Barnerapenaren bidetik: Egia arrazional aldaezinak, perfektuak eta betikoak gure baitan existitzen direla ezagutzen dugu. Baina horien kausa ezin gara gu izan, baizik eta Jainkoa.
2. Munduaren kontingentzia eta ordena: Munduaren kontingentziak eta ordenak horren egile bat eskatzen du (hau da, Jainkoa).
3. Adostasun unibertsala: Munduan gehienek Jainkoa badela sinesten dute.

Jainkoaren esentzia eta ezaugarriak

Geroago, Jainkoaren esentzia azaltzen saiatu zen Agustinek. Hala ere, mugatuak garenez, ezin dugu haren esentzia ezagutu, baina bai zeharka:

• Aldaezina eta espirituala: Betiereko egien kausa denez.
• Ahalguztiduna eta ona: Munduko errealitate zoragarriek adierazten dutenez.
• Jakituna eta bakarra: Munduko batasuna eta ordenak eskatzen dituenez.

Ideia eredugarriak eta Munduaren sorrera

Ideia edo Egia eredugarrien arabera, Jainkoak mundua sortu du. Mundu sentigarria Ideia eta Ereduen arabera egituratuta dago. Hauek betiereko esentzia aldaezinak dira eta benetako izatea dute, baina ez daude ideien munduan, baizik eta Jainkoaren adimenean.

Beraz, Platonek ez bezala, Agustinek esaten zuen eredu moduko formak Jainkoaren adimenean kokatzen direla eta ereduak Jainkoaren pentsamendu betierekoak direla.

Munduaren sorrera, kreazionismoa defendatuz, Agustinek Exenplarismoaren teoriaren bidez azaltzen zuen Jainkoak dena sortu duela. Horretarako, haren adimenean dauden esentzia perfektu eta betierekoak hartu zituen eredu gisa. Eredu edo Ideiak jainkozko ereduak dira eta mundua ez da betierekoa, errealitate kontingentea baizik.