Psikoanalisia: Transferentzia, Tópikak eta Edipo Konplexua

Transferentzia eta metodo klinikoa

17. Transferentzia: analistaren figurari buruzko errepikapena, sentimenduak eta objektu primarioekin harreman-fantasiak, errepresiatuta geratzen direnak. Freudek dio irudikapen hauek transferentziaren bidez edo ametsen bidez berreskuratzen direla.

Transferentzian, analizatuaren eta analistaren artean lotura afektiboa dago, maitasun eskaera bat. Freudek eskaera hau psikikoaren katean libidoa finkatu zen lehen objektuari zuzendutako eskaera gisa hartzen du. Eskaera hau inoiz asetuko ez dena da, eta giza asegabetasunaren ondorioa da.

18. Metodo klinikoa transferentziaren bidez lan egiten du, hau da, iragan ahaztuaren maitemintzea eta eguneratzea. Transferentzian elkarte askearen bidez lan egiten da. Analizatuak bururatzen zaion guztia esan behar du, nahiz eta moralki okerra edo desegokia izan, inkontzientea deskubritzeko. Psikoanalistak ez du ohar hartu behar, eta interpretazioak iragan ahaztuko zatiei buruz esan behar ditu. Eragina jasotzen badu, aldaketa gertatzen da.

Metodo hau posible da transferentzia pazientean ezarrita dagoenean. Iragan ahaztuak Edipo konplexua aipatzen du, lehen harremana (aita edo ama). Canterosek dio objektu posterior oro lehen maitasun objektuaren fenomeno transferentzial hau gertatzen dela, ez dena gogoratzen dena errepikatzen dela afektibitate lotura dagoenean.

Lehen tópika

19. Lehen tópika, Freudek hiru sistema proposatu zituen:

• Kontzientzia sistema (CC)
• Aurrekontzientea sistema (PRCC)
• Inkontzientea sistema (ICC)

Sistema inkontzientea ezaugarri hauek ditu:

• Atemporaltasuna: desirak indarra mantentzen du denboraren pasaeran ez da aldatzen.
• Ez-kontraesanaren printzipioa: gatazkarik sortu gabe irauten ahal du.
• Plazer printzipioa: pultsioen deskargak sortutako plazera bilatzen du, kanpoko errealitatearen baldintzak kontuan hartu gabe.
• Prozesu primarioa: errepresentazioen desplazamendu eta kondentsazio askea.

Sistema kontzientea eta aurrekontzientea hauek arautzen ditu:

• Tenporaltasuna: errepresentazioen ordena kronologikoa.
• Kontraesanaren printzipioa: errealitate printzipioaren araberakoa, plazer printzipioarena ez bakarrik.
• Prozesu sekundarioa: errepresentazioen desplazamendu eta kondentsazio askerik ez.

Bigarren tópika

Bigarren tópika: Ello – Ni – Gaina (Super-ego).

Ello nortasunaren zati desegituratua da. Gure bultzada, premia eta desira oinarrizkoenak errepresentatzen ditu. Errealitatearen eskaerak ezagutzen ez ditu. Han kontraesanak, logikagabekotasuna eta ametsak daude. Freudentzat, Ello-aren zati handiena ezezaguna eta inkontzientea da.

Gainak (Super-ego) Ello-ari aurre egiten dion zatia da, eta kulturatik jasotako pentsamendu moral eta etikoak errepresentatzen ditu. Kontzientzia morala eta ego-aren ideala osatzen du. Autoebaluazioa eta gizartean zer den ona eta txarra kritikatzeko gaitasunari dagokio. Subjektuaren bizitzaren hasieratik ez dago.

Ni-ak helburua du Ello-aren desirak eta eskaerak kanpoko munduarekin errealistaki betetzea, eta, aldi berean, Gainaren eskakizunekin bat egitea. Ni adinaren arabera eboluzionatzen du, eta kanpoko munduaren aurrean bitartekari gisa jokatzen du. Ni errealitate printzipioari jarraitzen dio, Ello-ren bultzadak modu egokian asetuz.

Bi tópiken arteko erlazioa

Ni: CC – PRCC – ICC da (Ni-ak martxan jartzen dituen defentsa mekanismoak funtsean inkontzienteak dira).

Gaina: ICC eta PRCC dira, eta eduki batzuk KONTZIENTE bihur daitezke.

Ello: dena INKONTZIENTEA da. Hemen, esan bezala, inkontziente mota bi daude: inoiz kontzientea izan ez dena, eta errepresiatua dena.

Edipo konplexua

21. Mutilen kasuan, Edipo konplexua honela gertatzen da: fase falikoan, jarduera autoerotikoa egiten du eta, aldi berean, amarekin maitemintzen da. Aita bere lehiakidea bihurtzen da, maitasunaren oztopoa delako, eta aita hiltzeko desira sortzen da. Umeak jarduera autoerotikoaren etena jasotzen du eta kastrazio mehatxu gisa ulertzen du. Hori gertatzen denean, angustia sentitzen du, lehen maitasun objektua utzi eta Edipo konplexuaren desirak ICC-an errepresiatzen ditu.

Neskatoen kasuan, Edipo konplexua fase falikoa amaitzean hasten da. Bere jarduera autoerotikoa klitorisarekin egiten du, eta uste du penis txikiagoa dela, eta hazi egingo zaiola. Jarduera etena ere jasotzen du, gero kastratua dela onartzen du, penisa kendu dietela uste du eta, horren konpentsazioan, aitak seme bat emango diola pentsatzen du (inoiz gertatuko ez dena). Neskatoa desilusionatzen da eta Edipo konplexua errepresiatzen du, ICC-ra pasatzen da eta ama funtziorako prestatzen du.

Ez mutilak ez neskatoak ez dute berriro lehen maitasun objektuarekin sentitu zutena sentituko. Horrela sortzen da giza asegabetasuna.

Super-ego-aren jatorria

22. Freud (1920) dio super-ego-a gurasoen islatik datorrela psikikoan; kanpoko agintea barnekoa bihurtzen da (gurasoek haurtzaroan zer egin behar zen esaten zuten, eta orain super-ego-a da barnean agintea hartzen duena).

Freud (1930)-ek super-ego-aren jatorria kulturatik datorrela azaltzen du, ez gurasoengandik. Ez da gurasoen espejoa, kulturarena baizik. Gurasoen super-ego-aren barneratzearen ondorioa da.

Levi-Strauss eta debekua incesturako

24. Levi-Straussek hiru galdera planteatzen ditu kapitulua hasteko:

• a. Ba al dago natur egoerarik gizakian?
• b. Non amaitzen da natura gizakian?
• c. Non hasten da kultura gizakian?

Arazoa da incesturako debekuaren legea aurkitzen duela, arau unibertsala, baina unibertsala denez ez daki non kokatu: naturalean edo kulturalean.

Azkenean, Levi-Straussek tarte ertain batean kokatzen du, naturaren eta kulturaren artean. Ez dela bata edo bestea pentsatu behar dio, erdian baizik. Kulturaren jatorritzat ikusten du, baina ez kultura bera bezala.

Freudiarren teoriarekin lotura hau da: biek ikusten dute hau kulturarako sarbide-aukera bat dela, trukaketa soziala, exogamia sustatzen baita. Freudek legea termino psikikoetan aipatzen du, eta Levi-Straussek gizarte-oinarri gisa.

Ezkontidea baimendu eta debekatuak

25. Levi-Straussek eta Freudek bi kategoria azpimarratzen dituzte:

• a. Ezkontide baimenduak
• b. Ezkontide debekatuak

Freudek hau testuinguruan azaltzen du, efektu psikikoei dagokienez, eta kastrazioaren eta galdutako maite objektuaren kontzeptuan. Levi-Straussek, berriz, efektu sozialen testuinguruan azaltzen du, gizakia gizarte-animalia dela kontzeptuan oinarrituta.