Platon eta Aristotelesen Konparazioa: Ontologia, Epistemologia eta Politika

Ontologia

Platon

• Bi mundu (ideiak eta gauzak banatuta)
• Gorputza + arima (banatu daitezke, hiltzean arima aske da)

Aristoteles

• Mundu bakarra (ideiak eta gauzak batera)
• Gorputza + arima (ezin dira banatu, hiltzean biak hil)

Epistemologia

Platon

• Jaio - ideiak gogoratu beharra (anamnesia)
• Arimak ideiekin kontaktua du
• Dialektika bidea egin ikasteko
  • Ongia ezagutu
• Zentzumenetik ikastea ez da ziurra

Aristoteles

• Jaio - ideia gabe
• Zentzumenetatik ikasten da
• Adimenak (ezaugarri komuna = esentzia)
• Esentzia gauzekin lotuta
• Ongia lortzeko praktikatu behar da

Politika

Platon

• Gizarte banaketa eta hiri bertuteak
  • Produktugileak (familia = motibazioa)
  • Zaindariak (familia ez)
  • Gobernaburuak (familia ez)
• Autarkiarik ez = askatasunik ez (totalitarioa)
• Hezkuntza estatuaren menpe (produktugileek ikasi)

Aristoteles

• Talde beharra
  • Kultura
  • Hizkuntza
• Perfekzioa da helburua
• Errepublika: erdiko klase beharra klase desberdintasunak kentzeko (pobreak/aberatsak berdindu)
• Familia lehenengo gizartea (babesteko)
• Ongizatea = helburua
  • Harmonia. Behar orokorrak lortu
  • Autarkia: iritzia emateko askatasuna
  • Hezkuntza: estatuak antolatutako garapen maila berdina eskaini guztiei
• Lege onekin gobernatu, jende onarekin baino.

Sarrera

Gaia: Politika

Tesia: Gobernanteek ongia/filosofia ezagutu behar dute.

Arazo filosofikoa: Estatu guztiak daude gaizki gobernatuta, salbuespenik gabe.

Garapena

Aldeko Argudioak: Platon (Aristokrazia)

• Dialektika bidea (osoa) esplikatu eta gobernanteak ikasi behar dutena azaldu
• Bizi baldintzak: Ez jabego pribaturik (ez lapurtzeko)
• Ez familiarik (pribilejioak ez emateko inori)
• Arima arrazionala → Zuhurtasuna

Kontrako Argudioak: Aristoteles (Errepublika)

• Erdi mailako klasea
• Lege justuak edukitzea
• Baldintzak (askatasuna…)
• Gizakia animali politikoa da → familia berezkoa delako.

Kontrako Argudioak: Sofistak (Demokrazia)

• Ezin zaie gobernanteei ongia eskatu
  • Eszeptisismoa
  • Erlatibismoa
• Edozein izan daiteke gobernantea, baldin eta hizkuntza menperatzen badu
  • Erretorika
  • Oratoria

Ondorioa

Mundu mailan gaur egun, ia politikoek ez daukate zuzentasuna helburu.