Platon eta Aristotelesen Filosofia: Antropologia eta Politika
Antropologia: Gizakia 2 sustantzia(gorputza, arima)-- Arima gorputzean kartzelatua-- Gorputza mundu sentigarriaren barruan(irudiak, gauzak)-- Arima ideien munduan(ideiak, matematika)-- Arima 3 zatitan: 1- irritzeskoa= zaldi beltza= sabelean 2-suminkorra= zaldi= sentimenduak 3-arrazionala=pentsamendua, adimena-- Bakoitzak bertute 1: irritsizkoa=neurritasun 2-suminkorra= adore, sendotasuna 3-arrazionala=jakinduria, zuhurtasuna-- 3 dominatu zuzentasuna lortu.
Politika: platonek bere ideiak politikan aplikatu-- irritsezkoa= artisau-nekaza heziketa maila minim. Suminkorra= gudariak, hezkuntza mate minim. Arrazionala= Filoso agintariak, ongia ezagut dialektika bidez. Hau beteta hiri zoriontsua lortu(zorionatasun-oreka soziala).Estatu formak 1-aristokrazia 2-Timokrazia(militarrak, oinarri adore) 3-Oligarkia(dirudunak, oinarridiru) 4- Demokra(herritarrak botere, hautagaiak ez gobernatzen jakin) 5-Tirania(agintari bakarra, nahi duena egin)
Aristote: platoneki desados, kritikatzeko(hilemorfismo, 3. Gizonaren argudio)-- Hilemorfismoa: Ideien mundua ez erreala (ez delako fisikoa)-- Gauzen mundua erreala (substantziak: materia eta forma behar erreala izateko)-- Platonen ideiei abstrazioa deritzo: zentzumenek informazioa jaso eta adimenak definizio bat jaso ezin dutelako. 3.Gizonaren teoria: bat perfektua izateko beste gauza bat perfektuagoa egon behar, eta horrela infinito.
Politika: bere ideiak politikan aplikatu. Gizakia gizartekoia, 3 multzo ongizatea zabaltzeko (famili, komunitat, polis). 3 ideia defendatu: Harmonia: denei komeni zaiena lortu. Autarkia: eskubide askatasun morala eduki. Heziketa: estatuaren esku, adimenaren bertuteak garatu, hiri kide danentzat. Gobernaria baino garrantzisuagoa legea.-- Monarkia eta aristokra erregim honenak teorian betiere lege honak edukiz-- Errepublika, oligarki eta demokraziaren artean, erdiko klase jende-- Jabetza pribatuari uko ez
jatorria / ogibidea / aztergaia / zer dute egiatzat / bertutea / metodoa / platonen iritzia.
Ideien teoria: Dualismo ontologikoa. Mundu fisikoa: aldakorra / anitza / materiagabeko ideia baten kopia inperfektua / hilkorra / zentzumenen bidez hauteman. Ideien mundua:materiagabeko ideiak / ideiak benetako errealitateak dira / gauzen esentzia / errealitate egonkorra / aldaezinak / perfektuak / hilezkorrak / bakarrak / arraziomenaren bidez auteman. Ideien hierarkizazioa: ongiaren ideia ( gorena ) / edertasuna eta justizia / matematika eta zientzia / gauza fisiko arrunten ideiak.
Ezagutzaren teoria: zientzia eta iritzia. Dialektika. Bi ezagutzeko modu bereiztu: doxa / episteme.
Doxa: Zentzumenen bitarteko ezagutza, mundu fisikoaren ezagutza.-- Jakintza maila baxuena, iritzia baita.--Doxaren barruan bi maila: artea, baxuena epistemearekiko, kopien kopia bezala ikusi. Fisika, mundu fisikoko gauzen ezagutza. Episteme: Arrazoiaren bitartez ideien ezagutzara darama gizakia, benetako ezagutzara. -- Zientziaren ezagutza eman.-- Epistemearen barruan bi maila:Matematika/ Filosofia edo dialektika. Maila honetan iritsi ezagutza maila gorena, ongiaren ezagutza. Dialektika: Doxatik epistemerako bidea, eztabaidaren bidez. Lortzen deneko momentuan, maila jeitsi eta irakatsi edo gobernatu. Platonek anamnesia ere azaldu: Norberak bere barnean ezagutza, baina amnesia dugu, ez gara oroitzen. Heziketa bati esker, ezagutza bilatzen ikasi, eta anamnesia izango dugu. Beraz, ezagutzea oroitzea da.