Ozono Geruza eta Berotegi Efektua: Arriskuak eta Konponbideak

Ozono Geruza eta Berotegi Efektua: Ingurumen Erronkak

Ozono Geruza (O₃)

Ozono geruza Lurraren atmosferako funtsezko zatia da, erradiazio ultramore kaltegarrietatik babesten gaituena.

Sorrera eta Funtzioa

Urak erradiazio ultramoreak jaso ostean H₂ eta O atomoak askatzen ditu. O atomo horiek elkar daitezke:

• Binaka: O₂ (Oxigenoa)
• Hirunaka: O₃ (Ozonoa)

Horrela sortzen da ozono geruza. Ozono geruzak erradiazio ultramoreak xurgatzen ditu, eta horrela Lurra erradiazio ultramoreaz babesten du.

Suntsipena eta Gizakiaren Eragina

Eboluzioak gizakia ekarri zuen, eta gizakiak CFCak (Klorofluorokarburoak) isurtzen ditu atmosferara. Horrek ozono geruza suntsitzen du.

[Jatorrizko testuan agertzen den erreakzioa:] 2CH₄ + F₂ = 2(CH₃-F) + H₂

Gizakiaren eraginez berotegi efektua ere sortzen da, eta jatorrizko testuaren arabera, horrek ozono geruza suntsitzen du.

Ondorioak eta Konponbideak

Ozono geruza desagertuz gero, Lurra erradiazio ultramorearen babesik gabe geratuko litzateke, eta agian mutazio gehiago ager daitezke.

Kloro erradikalak edo erradikal askeak oro har poloetan metatzen dira; beraz, poloetan ozono geruzaren suntsipena nabariagoa da, bereziki Hego Poloan.

Ozono geruzaren desagerpenak larruazaleko minbizia edo beste gaixotasun batzuk ekar ditzake erradiazio ultramoreen ondorioz.

Konponbidea: CFCen isurketa murriztea edo geldiaraztea. Hala ere, jadanik berandu dela aipatzen da.

Berotegi Efektua

Lurrak Eguzkiak bidalitako energiaren parte oso txiki bat jasotzen du; gehiengoa atmosferan xurgatzen da.

Berotegi efektua erradiazio uhin bati lotuta dago. Uhin-luzera hurrenez hurreneko "olatuen" bi maximo edo bi minimo arteko luzera da.