Odola eta Bihotza: Funtzionamendua eta Osagaiak
Odol-hodiak
Arteriak: Odola bihotzetik organoetara eramaten dute. Pareta sendoak, muskuluak eta elastikoak dituzte. Odolak presio handia du. Bihotzetik urruntzean, estuagoak eta meheagoak egiten dira. Oxigenoa eta mantenugaiak garraiatzen dituzte.
Zainak: Odola organoetatik bihotzera eramaten dute. Arteriak baino pareta finagoak dituzte, eta odolak presio baxuagoa du. Muskuluen uzkurdurari esker funtzionatzen dute, eta balbulak dituzte. Organoetatik odola hartzen dutenak ugariak eta finak dira, eta bihotzera hurbiltzean lodiagoak dira. Karbono dioxidoa eta hondakinak garraiatzen dituzte.
Kapilarrak: Oso diametro txikikoak dira, arteriak zainekin lotzen dituzte sare trinkoen bidez. Pareta oso finei esker, odolak eta zelulek substantziak trukatzen dituzte.
Bihotzaren Taupadak
Sistole aurikularra: Aurikulak uzkurtu egiten dira eta odola bentrikuluetara bultzatzen dute. Odola ezin da aurikuletara itzuli, bultzadak balbula aurikulobentrikularrak ixten baititu. Itxiera horrek eragiten du lehenengo bihotz-hotsa: pum.
Sistole bentrikularra: Bentrikuluak uzkurtu egiten dira eta odola arterietatik ateratzen da. Horren ondorioz, birika-balbula eta aorta-balbula ireki egiten dira. Baina arterietako odola ezin da bentrikuluetara itzuli, birika-balbulak eta aorta-balbulak itxi egiten baitira. Horrek sortzen du bigarren hotsa: tak.
Diastolea: Bihotzaren paretako muskulatura erlaxatu egiten da, aurikulak zainetatik datorren odolez betetzen dira eta sistole aurikularreko odola bentrikuluetara joaten da.
Odoleko Elementuak
Globulu gorriak (eritrozitoak edo hematiteak): Nukleoa galdu duten zeluletatik sortzen dira eta forma ahurbikoko poltsa soilen itxura dute. Hemoglobinaz beteta daude, proteina gorri bat. Hemoglobinaren funtzioa zeluletara oxigenoa garraiatzea da. Odoleko zelularik ugariena da.
Plaketak (tronbozitoak): Ez dira zelulak, zelula-zatiak baizik, eta talde txikitan multzokatuta egon ohi dira. Odoljarioak kontrolatzeko funtzionatzen dute.
Globulu zuriak (leukozitoak): Zenbait globulu zuri mota daude, eta denek dute nukleoa. Batez beste, egun batez bizi dira eta gure organismoa defendatzen dute.
Nefronen Funtzionamendua
Iragazi egiten da: Molekula txiki batzuk iragazten dira soilik, hala nola gatza, glukosa, ura eta urea.
Birxurgatu egiten da: Glukosa guztia eta uraren %99 odolera itzultzen dira.
Nefronen odola iragazi egiten da, eta horren ondorioz, gernua sortzen da. Nefronek egindako lanari esker funtzionatzen dute giltzurrunek.