Nietzsche eta Marx: Filosofia Gakoak eta Kontzeptu Nagusiak

Friedrich Nietzsche: Morala, Balioak eta Supergizona

Nietzscheren pentsamenduaren inguruko galdera eta erantzun nagusiak:

• Judaismo eta kristautasunaren morala: Morroien morala.
• Antzinako Greziako balio ona ez zena: Erresumina.
• Antzinako Grezian nagusi zen morala: Aristokratena.
• Jainkoaren heriotza: Metafora bat.
• Kristautasunak hartutako ikuspegi metafisikoa: Platonena.
• Mundu erreal bakarra (Nietzscheren ustez): Ideien mundua. (Oharra: Platonismoaren kritika izan ohi da)

Supergizakira iristeko uneak

Hiru une nagusiak:

1. Gameluaren unea
2. Lehoiaren unea
3. Umearen unea

Karl Marx: Bizitza, Ekonomia eta Iraultza

Datu biografikoak eta testuingurua

• Jaioterria: Alemanian.
• Jaiotza mendea: XIX. mendean.
• Heriotza lekua: Londresen.
• Harremanetan jarri zen taldea (Berlin): Gazte hegeliarrekin.
• Obra nagusia: Kapitala.
• Marxen pentsaera bizirik dirauena: Ezkerrekoan.

Azpiegitura eta Gainegitura

• Azpiegitura ekonomikoa determinatzen duten bi gauzak: Ekoizpen-indarrak eta ekoizpen-harremanak.
• Ekoizpen-indar materiala: Industrian erabiltzen diren makinak.
• Gainegitura politikoa eta juridikoa: Gizarte jakin bateko lege-multzoak eta aginte politikoa.
• Gizakiaren izaera: Izaki naturala eta eginkor-produktiboa.

Alienazioa eta Erlijioa

Alienazio ekonomikoaren formak:

1. Lehen alienazioa: Langileak ekoitzi duen desjabetza eta bere burua merkantzia bihurtzea.
2. Bigarren alienazioa: Langileak bere errealizazio pertsonala lanean ez lortzea.

• Alienazio erlijiosoaren azpian dagoena: Alienazio ekonomikoa.
• Erlijioa gizakiaren alienazioaren lehen kausa dela dioen pentsalaria: Feuerbach.
• Marxen arabera, erlijioa gizartean: Ez du gizartean eraginik.
• Gizarte alienazioak dakarrena: Gizarte klase menperatzaile.
• Alienazio egoera aldatzeko beharrezkoa: Burgesek gutxi ordaintzea.

Historia, Iraultza eta Komunismoa

• Historiaren motorea: Klaseen arteko borroka.
• Historiaren etapak (adibideak): Esklabismoa, feudalismoa.
• Tentsio dialektikoaren amaiera (burgesia vs. proletarioak): Iraultza garaile batekin.
• Benetako eraldaketa-iraultzailea: Beti behetik gorakoa izan behar du.
• Proletalgoaren diktadura: Behin-behinekoa izango da, jabetza pribatua ezeztatuko du.
• Iraultza aldiaren une gorena: 1876.
• Iraultzarekin lortu nahi dena: Kontraesan.
• Alderdi Komunistaren Manifestuaren egileak: Engels eta Lenin.
• Iraultza komunista ezarri zen lekua: Sobietar Batasunean.

Gizarte komunista sortzeko prozesuaren ordena

1. Kapitalismoaren kontraesanak.
2. Proletarioen klase-kontzientzia eraikitzea.
3. Proletarioen iraultza.

• Gizarte komunistaren ezaugarria: Estatua ez da desagertuko.

Marx eta Feuerbach-en arteko desadostasuna

• Hurrengo ideietatik zeinekin ez dago ados Marx Feuerbach-ekin: Bat bera ez da zuzena.