Nekazaritza-sistemak eta paisaiak: Ezaugarri nagusiak

Nekazaritza-paisaia eta habitatak

Paisaia: Nekazaritza-jarduerek ingurune naturala aldatzen dutenean, nekazaritza-paisaiak sortzen dira. Paisaia guztiek jendea bizi den eremua eta lantzen den eremua dauzkate.

Jendetzatzea: Nekazaritza-populazioa espazioan banatzen den modua da:

• Sakabanatua: Nekazarien etxebizitzak elkarren artetik bananduta daude eta laborantza-lurrez inguratuta daude.
• Elkarretaratua: Etxeak herrietan elkartzen dira.
• Tartekatua: Etxebizitzak eta nekazaritza-eraikinak biltzen ditu.

Habitatak: Etxebizitzak eta nekazaritza-eraikinak biltzen dituen multzoa da.

Laborantza eta lurzoruaren kudeaketa

Laborantza-aniztasuna:

• Monolaborantza: Lursailak laborantza bakarra lantzeko erabiltzen dira.
• Polilaborantza: Hainbat laborantza lantzen dira.

Landareek jasotzen duten ura:

• Lehorrekoak: Euri-ura jasotzen dute bakarrik.
• Ureztatuak: Putzu edo iturrietatik ateratako ur gehigarria jasotzen dute; nekazariek inbertsio handiak egin behar dituzte.

Lurzoruaren okupazio-modua: Laborantza etengabea (atseden hartzen utzi gabe) edo txandakatua (lantzen diren lurrak txandaka aldatzea).

Nekazaritza-motak

Nekazaritza tradizionala: Produkzioaren zatirik handiena nekazariaren eta haren familiaren elikadurara bideratzen da.

Nekazaritza eboluzionatua: Produkzioa merkatuan saltzeko ekoizten da.

• Nekazaritza produktibista: 1940tik aurrera gehien hedatu dena. Helburua laborantza-produktuak piloan ekoiztea da, produktu kimikoak, makinak eta ongarri inorganikoak erabiliz.
• Nekazaritza ekologikoa: 1990etik hedatu da. Helburua ingurune naturalari kalterik ez egitea eta produktu osasuntsuak lortzea da.

Sistema tradizionalak

Teknologia atzeratua erabiltzen dute, langile eta lan asko behar dituzte. Produkzioa urria da eta autokontsumorako erabiltzen da. Afrikan, Asiako hego-ekialdean eta Latinoamerikan aurki daitezke.

• Nomada: Afrikako, Erdialdeko Amerikako, Hego Amerikako eta Asiako klima ekuatorial eta tropikaleko zonetan.
• Sedentarioa: Afrikako sabanetan eta Hego Amerikako eta Asiako zona zehatz batzuetan. Paisaia baratzez eta lugorriez osatzen da. Baratzak autokontsumorako dira.
• Nekazaritza garaztatu montzonikoa: Asiako hegoaldeko eta hego-ekialdeko montzoi-klima tropikaleko zonetan. Paisaia tipikoa arroza-alorra da.