Nekazaritza Mota Ezberdinak: Merkatukoa eta Tradizionala
Merkatuko Nekazaritza
XVIII. mendean, Nekazaritza Iraultza gertatu zen Erresuma Batuan.
Nola da Merkatuko Nekazaritza?
Helburu nagusia ekoizpena saltzea da, ahalik eta etekin handiena lortzeko. Horretarako, honako hauek erabiltzen dira:
- Ekoizpenaren espezializazioa: Monolaborantza egiten da, lana eta makinen erabilera optimizatuz.
- Landako lanen mekanizazioa: Makinek lana azkarrago eta merkeago egiten dute.
- Laborantza teknika modernoak: Ongarriak erabiltzea, haziak hautatzea eta bioteknologiaren bidez labore transgenikoak garatzea.
- Diru asko inbertitu behar da produktibitatea hobetzeko.
Merkatuko Nekazaritzaren Eragina
- Produktibitate handiak prezioak jaistea ahalbidetzen du.
- Produktu kantitate handiak ekoizten dira, arinago merkaturatzeko.
- Garraio bereziak erabiltzen dira kantitate handiak banatzeko.
Ondorio kaltegarriak: Ongarriek lurzorua eta urak kutsa ditzakete.
Nekazaritza Tradizionalaren Aniztasuna
a) Nekazaritza Ibiltaria
Mozketa eta erreketa bidezko nekazaritza da, laborantza sistemarik arkaikoena. Biziraupeneko nekazaritza da; beraz, ahalik eta produktu mota gehien hazten dituzte.
b) Sabanako Nekazaritza
Herrialde tropikaletan ematen da. Biziraupeneko nekazaritza da, baina sedentarioa. Eskuarki, herrixken inguruan kokatzen da, baratzez eta soroz eraturiko eraztun batean.
c) Montzoi Nekazaritza Ureztatua
Txinan, Indian eta Asiako hego-ekialdean ematen da. Udako montzoi haizeek, Ozeano Bareko lurrunketaren ondorioz, euri ugari eragiten dute apiriletik urrira.
Sailak eta Nekazaritza Tradizionalak
Bi nekazaritza tradizional mota bereizten dira: tradizionala eta sail handietakoa. Nekazaritza tradizionalean, baliabide gutxi izaten dituzte.
Nolakoa da Nekazaritza Tradizionala?
- Biziraupeneko nekazaritza da.
- Elikagaiak lortzeko polilaborantza erabiltzen dute.
- Teknika nahiz lanabesak oso oinarrizkoak dira.
- Faktore fisikoek eragin izugarria dute.
Nolakoa da Sail Handietako Nekazaritza?
Herrialde tropikal azpigaratuetan egoten dira, hala nola, Afrikan, Erdialdeko Amerikan, Indian eta Asiaren hego-ekialdean.
Ezaugarri hauek ditu:
- Esportaziorako nekazaritza da. Komunikabide onenak erabiltzen ditu, hala nola, portuak eta aireportuak.
- Jabetza handietan egiten da.
- Diru asko inbertitu behar da.
- Monolaborantza egiten da, produktu bakar bat landatuz.
- Langile ugari behar dira.
- Produktibitate handia lortzen da bitarteko tekniko guztiak erabiliz.
Alde onak:
- Tokiko ekonomia aktibatzen dute.
- Beharrezko garraiobideak eta azpiegiturak sustatzen dituzte.
- Laborantza teknika modernoak sartzen dituzte.
Arazoak:
- Etekinak multinazionalentzat dira.
- Sail handietako laboreak esportaziorako dira.
- Lurzorua agortu egiten da gehiegizko ustiapen intentsiboa egiteagatik.