Nekazaritza eta Abeltzaintza: Paisaiak eta Ekoizpen Ereduak

Nekazaritza: Lursailak eta Paisaiak

Lursaila nekazaritza-lurraren zati bat da; hau da, nekazaritzarako erabiltzen den lur-eremua. Lursailak elkarren artean bereizteko tamainari, itxurari eta mugei erreparatzen zaie:

• Soro itxien paisaia (bocage): Lursail txiki eta irregularrez osatuta dago, hormen eta landare-hesien bidez itxiak. Europa atlantikoan ohikoa da.
• Soro irekien paisaia (openfield): Lursail irekiz osatua, zedarri eta hesirik gabea. Tamainaz handiak eta erregularrak dira, Europa erdialdeko bereizgarria.

Ekoizpen Ereduak

• Polilaborantza: Nekazaritza-eremua lursail txiki askotan banatuta dago, hainbat espezie lantzeko.
• Monolaborantza: Nekazaritza-eremuan produktu bakarra lantzen da (zereala, olibondoa, etab.).

Ureztapena eta Ingurune Baldintzak

• Paisaia ureztatuak: Nekazaritzako ura lur azpitik eta urtegietatik lortzen da, ubide, erreten eta ihinztagailuen bidez soroetaraino eramanez.
• Lehorreko paisaiak: Laboreek euri-ura besterik ez dute jasotzen.
• Klima: Labore bakoitzak tenperatura eta hezetasun baldintza jakin batzuk behar ditu.
• Erliebea: Maldak lana eta mekanizazioa trabatzen ditu. Hori dela eta, terrazak eta zapalak eraikitzen dira mendi-hegaleko lurrak lantzeko.
• Lurzoruak: Lurzoru guztiek ez dute nekazaritzarako balio; egitura eta azidotasun egokia izan behar dute.

Merkatuko Nekazaritza

Industria Iraultzarekin batera, herrialde garatuetan biziraupeneko nekazaritzatik merkatuko nekazaritzara igaro ziren. Eredu hau Ipar Amerikan, Europako leku gehienetan, Japonian, Zeelanda Berrian eta Argentinako, Brasilgo zein Australiako zenbait eremutan hedatu da.

Nekazaritza Mekanizatuaren Abantailak

• Eskulana aurrezten da: Makinek lanaren zati handi bat egiten dutelako.
• Ekoizpena handitzen da: Lurra hobeto lantzen delako eta etekin handiagoak lortzen direlako.
• Prezioak jaisten dira: Ahalegin eta gastu gutxiago eginda gehiago ekoizten delako.

Abeltzaintza Ereduak

• Ukuiluratua: Europako eta Ipar Amerikako herrialde garatuetan.
• Erdi-ukuiluratua: Estatu Batuetan, Zeelanda Berrian, Europako eremu atlantikoan eta goi-mendiko hainbat lekutan.
• Ez-ukuiluratua: Argentinan, Australian, Hegoafrikako Errepublikan eta Estatu Batuetako mendebaldean.