Naratibaren osagaiak: gertaera, espazioa eta pertsonaiak
Gertaera bat testuinguruan kokatzea
Gertaera bati buruzko zertzelada motzoa da; ulertzen lagunduko digun informazioa eman behar dugu. Gertaera osotasunean ulertzen lagunduko digu:
- Gertaera testuinguruan kokatzea: Testuaren ardatza gertaera zehatz bat da; inguratzen duen errealitatea azaltzen da. Horri esker lortzen dugu gertaera gauza isolatua ez izatea.
- Gertaera denbiran kokatzea: Lotuta lehen pausoarekin. Kontatu nahi dugunaren aurrekariak zein izan ziren eta eragina azaldu behar dugu, eta ondoria ere bai (agian).
- Gertaerako xehetasunak azaltzea: Gertaerarekin zerikusia duten xehetasunak azaltzen dira: zer gertatu zen, nor zen protagonista…
Espazioa
Espazioa osagai garrantzitsua da.
- Olerkian: espazioa deskribatzean poetak eragiten duen sentimendua adierazi ohi du.
- Narrazioan: zerikusi zuzena du pertsonaien barne psikologiaren eta fenomeno atmosferiko guztiekin.
Espazioa kontakizunean
Espazioa kontakizunean: Narrazio bateko pertsonaiak espazio edo toki batean dabiltza eta bertan gertatzen dira gertaerak.
Tratatzeko era
Espazioa tratatzeko hainbat era daude:
- Xehetasun oso urriak izan daitezke.
- Pertsonaien garapenean eragiten du.
- Erabat baldintzatzen du istorioa.
Garrantzia gure errealitatearekin alderatuta
- Erreala: benetako tokietan.
- Alegiazkoa: ez da existitzen baina benetako tokietan oinarritua.
- Fantasiazkoa: ez da existitzen eta ez du egiaren antzarik.
Pertsonaiak kontakizunean
Pertsonaiak ezinbesteko osagaiak dira kontakizunean.
Historian duten garrantziaren arabera sailkatzen dira.
Pertsonaia motak
Pertsonaia motak:
- Pertsonaia nagusia: Narrazioaren erdigunea. Bat edo gehiago izan daitezke eta borobila da. Batzutan antagonista bat izaten du.
- Bigarren mailakoa: Laua da, ez du garapenik. Arketipikoa izan daiteke: erabat gaiztoa edo ona, koldarra edo ausarta.
- Konpartsa: Une-unean azaltzen diren pertsonaiak.
Ezaugarritzea
Ezaugarritzea: Pertsonaiei beren ezaugarri fisiko edo psikologikoak ematea da.
- Ezaugarritze zuzena: Bere inguruan emandako xehetasunengatik ezagutzen dugu pertsonaia. Xehetasunak denak batera edo pixkanaka eman daitezke. Hainbat ezaugarri deskribatzen dira.
- Zeharkako ezaugarritzea: Pertsonaia bere erreakzioetatik, hitz egiteko modutik eta antzezpenetatik ezagutzen dugu; eta inork deskribatzen du.