Monopolioa Sortzeko Arrazoiak
Monopolioa egoera bat da non merkatu batean ondasun edo zerbitzu jakin baten eskaintza bakarra enpresa edo saltzaile bakar batek kontrolatzen duen. Hona hemen monopolioa sortzeko arrazoi nagusiak:
Arrazoi Legalak
Legalak: Monopolioa estatuak enpresa bati ondasun edo zerbitzu jakinaren produkzio, banaketa edo salmenta osoa ematen dionean sortzen da. Adibidez: trenbidea, postazerbitzua, ura...
Arrazoi Teknikoak
Teknikoak: Produkzio handia denean eskalako ekonomiak agertzen badira, eta horiek merkatua guztiz hornitzen badute, berezko monopolioak sortzen dira. Dimentsio horiek lortzen dituen enpresak merkatutik kanporatuko baititu kostu handiagoekin sortzen dituzten guztiak.
Kostu Finko Handiak
Kostu finko handiak: Ondasun edo zerbitzu jakin baten unitatea sortzeko kostu oso handiak egotea. Merkatu monopolistak sortzeko beste arrazoi bat da.
Arrazoi Naturalak
Naturalak: Naturalak eskaintzen dien baliabideen ezaugarrien eraginez, horiek eskuratzeko aukera duten produktoreak monopolio egoeran daude. Adibidez: OPEP.
Sartzeko Oztopoak
Sartzeko oztopoak: Batzuetan oztopoak egoten dira enpresak merkatuan modu askean sartzeko. Horixe gertatzen da patenteak ematean, produktua bereiztean eta legezko beste edozein murrizketa egiten denean; horiek monopolioak sortzeko lagungarriak izan daitezkeelako.
Laburpena
- Monopolio legalak estatuaren esku-hartzearen ondorio dira.
- Monopolio teknikoak eskalako ekonomien ondorio dira.
- Oztopoak (patenteak, etab.) sartzea zailtzen dute.