Mikroorganismoak: Eukariotoak eta Patogenoak

Mikroorganismo Eukariotoak

Protistoen Erreinuko Mikroorganismoak

Protozooak

Zelula bakarreko eukarioto aerobioak dira, zelula-hormarik gabekoak. Heterotrofo fagotrofoak dira; badira saprofitoak eta parasitoak ere.

Lau Talde Nagusiak

• Zilioforoak: Zilioz estalita daude, eta ez dira patogenoak.
• Euglenozooak: Flageloa dute (adibidez, tse-tse euliaren eragilea).
• Amebozooak: Pseudopodoak dituzte lekuz aldatzeko.
• Esporozooak: Parasito mugiezinak dira.

Zelula Bakarreko Algak

Eukarioto aerobioak dira, zelulabakarrak edo zelulaniztunak izan daitezke, eta zelulosazko pareta dute. Autotrofo fotosintetizatzaileak dira.

Bi Talde Nagusiak

• Alga Berdeak: Fitoplanktonaren osagai nagusietako bat dira.
• Diatomeoak: Zelulabakarrak eta itsastarrak dira, fitoplanktona osatzen dute.

Onddoen Erreinuko Mikroorganismoak

Eukarioto aerobio edo anaerobioak dira, zelulabakarrak edo zelulaniztunak izan daitezke, eta kitinazko pareta dute. Heterotrofo saprofitoak, parasitoak edo sinbionteak dira.

Bi Talde Nagusiak

• Askomizeteak: Legamiak (adibidez, Saccharomyces, zelula bakarreko gorputz begetatiboa dutenak) eta lizunak (adibidez, Penicillium, hifa trenkatuen mizelio bat den gorputz begetatiboa dutenak).
• Mukormizeteak: Ogiaren lizuna.

Mikroorganismo Patogenoak

Mikroorganismo patogenoak parasitoak dira, gaixotasun infekziosoak eragiten dituztenak. Forma azelularrak (birusak, prioiak) izan daitezke, baita bakterioak, onddoak eta protozooak ere. Badira batzuk patogenoak ez direnak, baina infekzio bat eragin dezaketenak; horiei mikroorganismo oportunistak deritze.

Mikroorganismo Patogenoen Birulentzia

Birulentzia: Organismo ostalariaren gorputzean mikroorganismoak gaixotasuna sortzeko duen gaitasuna da.

Mikroorganismo motelduak birulentzia inhibitua duten mikrobio patogenoak dira.

Birulentzia faktore hauen araberakoa da:

• Inbaditzeko Ahalmena: Infekzioaren fokutik hedatzen da. Mikroorganismo batzuek entzimak jariatzen dituzte, eta horiek ehunak degradatzen dituzte. Mikroorganismoa gorputzean hedatu eta organoak kaltetzen dituenean, infekzio sistemiko bat gertatzen da.
• Toxikotasuna Sortzeko Gaitasuna: Askotan, gaixotasuna garatzeko, nahikoa da mikroorganismo horren toxinekin kutsatutako elikagairen bat hartzea.

Bi toxina mota nagusi daude:

• Exotoxinak: Mikrobioek ekoizten dituzten proteinak dira, ingurunera askatzen direnak. Mikroorganismo ekoizlerik egon gabe ere jardun dezakete. Berotzen direnean, toxikotasuna galtzen dute. Adibidez: neurotoxinak eta enterotoxinak.
• Endotoxinak: Bakterio gram-negatiboen zelula-paretaren kanpo-mintzean dauden lipopolisakaridoak dira. Bakterioa osorik dagoenean jarduten dute, baina baita bakterioa desintegratu ondoren askatzen direnean ere. Termoegonkorrak dira.