Merkataritzako Obligazioak eta Kontratuak: Gida Praktikoa
Gaia: Merkataritzako Obligazioak eta Kontratuak
Merkataritzako Obligazioak
Zuzenbidearen arabera, obligazioa bi pertsona edo gehiagoren arteko harreman juridikoa da. Harreman horren bidez, pertsona batek (zordunak) beste bati (hartzekodunari) prestazio zehatz bat betetzera behartzen du. Subjektuen arteko harreman honek betebeharra eta eskubidea lotzen ditu. Batek bestearen interesen alde zerbait egin behar du, honek hari prestazioa eskatzeko ahalmena duelako. Prestazioa betez gero, obligazioa desagertu egingo da.
Kode Zibilak obligaziozko harremanaren edukia zehazten du, hau da, prestazioa: zerbait ematea, egitea edota ez egitea. Jurisprudentziaren eta doktrinaren gehiengoaren iritziz, prestazioak honako ezaugarriak izan behar ditu: zilegia, zehaztua (edo zehazgarria) eta dirutan balioetsi daitekeena.
Baldintza horietako bat falta bada, ez da obligaziorik sortuko. Bestalde, Kode Zibilak obligazioen iturriak ere zehazten dizkigu: legea, kontratuak eta kuasi-kontratuak.
Zuzenbide Pribatuaren Arauketa Bikoitza
Merkataritzaren arloan, kontuan izan behar dugu Espainiar Zuzenbide Pribatuan kontratuen arauketa bikoitza dagoela: Merkataritza Zuzenbidea eta Zuzenbide Zibila. Hala ere, bi araudi izan arren eta berezitasun batzuk agertu arren, zuzenbide pribatuak oro har oinarri bateratu sendo bat du, eta horrek obligazioen zuzenbidea harmonikoki aintzat hartzera garamatza.
Merkataritzako Obligazioen Berezitasunak
Merkataritzako obligazioen arauketak zenbait berezitasun ditu, alegia:
- Merkataritzako obligazioen iturri nagusia kontratuak dira.
- Obligazioak objektibatzeko joera dago.
- Obligazioak betetzeko zorroztasun eta formaltasun handiagoa eskatzen da.
Horrek guztiak trafiko ekonomikoa babestea du helburutzat.
Merkataritzako Kontratuak
Merkataritzako obligazioen iturri nagusia alderdien borondatea dela esan daiteke. Dena den, merkataritzako kontratuen arauketak baditu zenbait berezitasun.
1. Merkataritzako Usadioak eta Ohiturak
Hasteko, esan behar da usadioa eta ohitura ez direla gauza bera. Trafikoan modu jarraian errepikatzen den jarduera bat dagoenean, eta jarduera horrek trafikoan existitzen den arau bati erantzuten diola uste denean, zuzenbideko arau baten aurrean egongo gara. Hori da ohitura. Baina usadio guztiak ez dira ohitura.
Denak ez dira berdinak; funtzio desberdinak dituzte, eta beren eraginkortasun juridikoa ere desberdina da. Batzuek funtzio interpretatiboa betetzen dute, kontratuetan ezarritako klausulen esanahia argituz; beste batzuek, ordea, funtzio integratzailea edo osatzailea daukate, kontratuko edukiaren hutsuneak osatzeko balio dutenak. Azken hauek dira soilik ohitura kategoria dutenak eta, ondorioz, zuzenbideko arau direnak.