Marxismoaren eta Platonen Filosofiaren Gakoak
Marxismoaren Oinarriak
Ekonomia-alienazioa
Marxentzat, lana da gizakiaren esentzia eta bere ekoizpen-ahalmena definitzen duena. Langilea bere lanaren produktutik aldentzen denean, alienatu egiten da. Jabego pribatuan oinarritutako sistemak langilea bere lanaren tresna bihurtzen du, bere izaera merkatuan saltzera behartuz.
- Bere lanaren ekoizkina: Langileak bere produktua arrotz gisa ikusten du.
- Ekoizteko bitartekoen jabeak: Langilea beste baten tresna bihurtzen da, bere indarra eta izaera salduz.
Erlijio-alienazioa
Marxentzat, erlijioa herriaren opioa da. Gizakiak bere pentsamendua eta itxaropena erlijioaren esku uzten ditu, mundu honetako bidegabekeriak onartuz zeruko bizitza baten truke. Horrek gizakiaren atzerapena eta engainua dakar.
Materialismo historikoa
Historiaren zientzia marxista da. Hegelek ideiaren bilakaeran jartzen zuen arreta; Marxek, aldiz, materiaren eta ekoizpen-harremanen garrantzia azpimarratzen du. Historia gizakiaren baieztapena da, non gainegitura (ideologia, Estatu juridiko-politikoa) azpiegitura ekonomikoaren ondorio den.
Gizarte Komunista
Marxek proletarioen diktadura proposatzen du trantsizio-aldi gisa, kapitalismoaren hondakinak suntsitzeko. Helburua Estatu-aparatua eraistea eta klase gabeko gizarte bat lortzea da, benetako demokrazia ezarriz.
Hannah Arendt: Pentsamendua eta Gaitza
Pentsamenduaren arriskua
Arendtek dio pentsamendua berez ez dela arriskutsua, baina hausnarketa kritikorik gabeko ekintzak ondorio kaltegarriak sor ditzakeela. Ardurapena ezinbestekoa da boterearen testuinguruan.
Nazionalsozialismoa eta Gaitza
Nazionalsozialismoak nazioaren kontzeptua manipulatu zuen. Arendtek gaitz erradikala (borondatezko kaltea) eta gaitz hutsala (ondorioetan pentsatu gabeko ekintzak, moraltasun itsuaren ondorioz) bereizten ditu.
Platonen Filosofia
Dualismo Ontologikoa: Ideien Teoria
Platonentzat bi mundu daude: mundu sentikorra (aldakorra) eta ideien mundua (betikoak eta aldaezinak). Ideiak errealitatearen zergatia dira, eta Ongia da hierarkiaren gailurrean dagoena.
Dualismo Epistemologikoa: Zientzia eta Iritzia
Benetako ezagutza ez da zentzumenen bidez lortzen, arrazoimenaren bidez baizik. Dialektika da jakinduria eskuratzeko bidea, hipotesi okerrak baztertuz.
Dualismo Antropologikoa: Gorputza eta Arima
Gizakia arima (jainkozkoa) eta gorputzaren (kartzela) batuketa da. Arima hiru zatitan banatzen da:
- Arrazionala: Buruan, zuhurtasuna.
- Oldarkorra: Bihotzean, sendotasuna.
- Irritsua: Sabelean, neurritasuna.
Estatuaren Formak
Platonen ustez, estatu eredugarria aristokrazia da (onenen gobernua). Gainbehera honako faseetan gertatzen da: Timokrazia, Oligarkia, Demokrazia eta, azkenik, Tirania (gobernu ankerrena)" )" } }