Lehen Mundu Gerra Aurreko Krisialdiak eta Tentsioak Europan
Lehen Mundu Gerra Aurreko Tentsioak eta Aliantzak
Frantzia eta Alemaniaren Arteko Tentsioak
Frantziaren eta Alemaniaren arteko harremanak oso tirabiratsuak ziren; izan ere, Frantziak Alsazia eta Lorrena galdu zituen 1870ean, Franko-Prusiar Gerraren ondorioz, eta lurralde haiek beretzat aldarrikatzen zituen.
Austrohungariar eta Errusiar Inperioen Arteko Liskarrak Balkanetan
Austrohungariar Inperioak eta Errusiar Inperioak liskarra zuten elkarren artean Balkanen kontrol politiko eta ekonomikoagatik.
Lehia Ekonomikoak eta Inperialismoa
Lehia ekonomikoek ere gatazka-giroa sortu zuten:
- Alemania: Merkatu berrietara hedatzea eta bere manufakturentzat inperio kolonial bat osatzea beharrezkoa zuen.
- Erresuma Batua: Alemaniaren espantsionismoak arriskuan jarriko zuela bere inperio koloniala eta merkataritzan zuen hegemonia uste zuen.
- Itsas Armada: Erresuma Batuaren mesfidantzaren arrazoi nagusietako bat Alemaniaren itsas politika zen, itsas armada boteretsua sortu nahi baitzuen, britainiar armadaren parekoa.
- Aliantza: Arrazoi horiek guztiak tarteko, Erresuma Batuak alde batera utzi zuen ohikoa zuen isolamendua eta Frantziarekin aliatu zen.
Balkanetako Krisia (1908-1913)
Nazioarteko politikan beste desadostasun iturri bat: “Ekialdeko Auzia”.
Protagonistak: Balkanak
Krisiaren eragileak:
- Serbia, Grezia, Errumania eta Bulgaria turkiarren aurka altxatu ziren, eta independentzia lortu zuten.
- Turkiaren ahultasunak bultzada eman zien Austrohungariar Inperioak eta Errusiar Inperioak eremu hartan zeuzkaten asmoei.
- Austrohungariar Inperioaren asmoa: Eslaviar nazionalismoaren aurka egin nahi zuen, mehatxua baitzen bere lurraldearentzat.
- Errusiar Inperioaren asmoa: Eslaviar herrien gaineko eragina sendotu nahi zuen, batik bat Serbiaren gainekoa.
1908tik 1913ra izan ziren krisiak:
- 1908an: Austrohungariar Inperioak Bosnia-Herzegovina beretu zuen. Ondorioa: Serbiaren gaitzespena eragin zuen, hegoaldeko eslaviar herri guztiak bildu nahi baitzituen.
- 1912an: Errusiaren babespean, Serbiak, Montenegrok, Bulgariak eta Greziak Balkanetako Liga osatu zuten. Helburua: Turkiarrak Adriatikoaren eta Egeoaren artean zituzten Balkanetako lurraldeak banatzea. Ligaren erasoaren ondorioa: Otomandar Inperioa garaitu eta Albaniaren independentzia aitortzera eta gainerako lurraldeak ematera behartu zuten.
- 1913an: Balkanetako Ligako kideen artean egindako lurralde-banaketak Bulgariaren eta Serbiaren arteko gerra piztu zuen. Gerraren irabazlea: Serbia. Lurralde berrantolaketa:
- Serbiak mugak hedatu zituen.
- Errusiak areagotu egin zuen Balkanen gaineko eragina.
- Austriak eta Alemaniak boterea galdu zuten eremu hartan.