Landaredia eta Flora: Mota, Faktore eta Paisaiak
Landarediaren Oinarriak eta Mota Nagusiak
Landaredia edo flora lurralde bateko espezie begetalen multzoa da. Landare-formazioen taldeek osatzen dute. Oinarrizko hiru (3) mota nagusi daude:
- Basoa
- Sastraka
- Larrea
Landaredian Eragina duten Faktoreak
Faktore Fisikoak
Landarediaren garapenean eragina duten faktore fisikoak hauek dira:
- Klimaren dibertsitatea
- Erliebearen dibertsitatea
- Lurzoruaren dibertsitatea
- Kokapena
Giza Faktoreak (Antropikoak)
Gizakiak inguru batean esku hartzen badu, bigarren mailako landaredia sortzen da. Adibidez:
- Ekonomikoki interesgarriak diren landareak sartzea.
- Aprobetxamendu ekonomikoari begira azalera handiak landatzea (adibidez, pinuak eta eukaliptoak).
Landare-Paisaiak: Klima eta Erliebearen Arbera
Klima Ozeanikoko Landare-Paisaia
Klima ozeanikoko landare-formazio nagusiak baso hostoerorkorra, zakardia eta belardia dira.
Baso Hostoerorkorra
Zuhaitz garaiek, enbor zuzen eta leunekin osatuta. Udazkenean hosto handiak erortzen dira.
- Pagoa: Hotza ondo jasaten du eta hezetasun handia behar du. Mendiko zuhaitza da. Lurzoru karetsuak nahiago ditu, geldo hazten da, eta zura gogorra eta kalitatekoa du.
- Haritza: Ez ditu uda beroak jasaten eta hotza ez du ondo onartzen. Pagoak baino hezetasun gutxiago behar du, beraz, altuera txikiagoetan hazten da. Zura gogorra du.
- Gaztainondoa: Bigarren mailako landare-formazioa da, fruitua aprobetxatu ahal izateko landatua.
Zakardia eta Belardiak
- Zakardia: Sastraken landaredi trinkoa da, altuera txikia izan dezake edo lau metroraino irits daiteke. Espezie nagusiak: txilarra, otea eta otabera.
- Belardia: Belar-landaredia da eta paisaia ozeanikoetan lur-hedadura handiak hartzen ditu.
Mendiko Landare-Paisaia
Mendiko landaredia estaietan antolatuta dago. Estai bakoitzean landare-formazioak daude, altueraren eta orientazioaren arabera.
Alpetar edo Piriniar Mendiak (4 Estai)
- Oinaldeko estaia (1.200 m-raino): Arteak eta haritzak izaten ditu.
- Estai azpialpetarra (1.200 eta 2.400 m bitartean): [Landare-formazioak altueraren arabera].
- Estai alpetarra (2.400 eta 3.000 m bitartean): Belardia da nagusi, 7-8 hilabetez elurrak estalita egoten delako.
- Elur-estaia (3.000 m-tik gora): Elurrak urte osoan irauten du. Ez dago landaredirik, baina estali gabe dauden harri batzuen gainean landare txikiak ager daitezke.
Iberiar Penintsulako Gainerako Mendiak
- Oinaldeko estaia: Klima bakoitzeko basoak hartzen du.
- Basoz gaindiko estaia: Zuhaixka txikiak egoten dira.
- Tontorra: Belardiak dira nagusi inguru atlantikoan eta sastrakak mediterraneoan.