Landare Ehunak: Babes, Euste eta Garraio Funtzioak

Ehun hauek hiru funtzio dituzte: (a) kanpoko azala estaltzea, (b) ez lehortzea, eta (c) kanpoko agenteetatik babestea. Jarraian, garrantzitsuenak aipatuko ditugu.

• Atal berriak (hostoak, adibidez) estaltzen ditu. Zelula zapal bizidunez osatuta dago. Geruza bakarra da, eta ez du hutsarterik, ezta kloroplastorik ere. Zelula-pareta meheak ditu.
• Hostoetan eta zurtoinetan kutikula geruza du (sustraietan, ordea, ez). Geruza hau kutina lipidozkoa da eta iragazgaitza da. Gainean beste geruza bat dago, hau ez da iragazgaitza: gasen eta uraren trukea ahalbidetzen du. Truke hau egiteko estomak eta sustrai-ileak behar dira.

Hazkunde sekundarioa duten ataletan, epidermisa ordezkatzen du babes-funtzioa betetzeko. Felogenotik sortzen da. Geruza hau zelula hilez osatuta dago. Zelulak airez beterik daude eta ez dute hutsarterik. Suberina izeneko substantzia bat dute, eta horren bidez ingurutik babesten du eta iragazgaitza bihurtzen du. Dilista itxurako poroak daude (lentizelak), horrela barruko ehunak kanpoko inguruarekin komunikatzen dira (gas-trukea, izerditzea).

Ehun hauek landareari erresistentzia mekanikoa ematen diote. Horregatik, zelulek pareta oso lodiak dituzte. Bi mota daude:

• Zurezko landareen atal berrietan eta landare belarkaretan daude. Zelulak biziak dira, pareta lodiak dituzte (zelulosa pilatzen delako) eta forma prismatikoa edo luzanga dute. Loditasuna non kokatzen den arabera, hiru mota daude: angeluarra, eraztun formakoa eta sinu edo aintzira formakoa.

• Hazten ez diren organo helduetan dago. Zelula hilak dira eta pareta lodiak dituzte. Oso gogorrak dira, lignifikatuta daudelako. Motak: esklereidak eta zuntzak.

Zelulak ilaran ezarrita daude, hodiak osatuz, eta hauek sistema baskularra eratzen dute. Bere funtzioa izerdia landarearen barrutik atal guztietara eramatea da.

Ehun baskularrak bi dira:

• Xilema (zurezko ehuna): Izerdi gordina (ura eta gatz mineralen disoluzioa) garraiatzen du.
• Floema (ehun liberiarra): Izerdi landua garraiatzen du, fotosintesian lortutako gai organikoak, alegia.

Bi funtzio dituzte:

• Kanpora jariatzen dituzte hondakinak.
• Barruan metatzen diren substantzia baliotsuak prestatzen dituzte.