Kurrikulumaren Definizioa eta Haur Hezkuntza

1. Kurrikulumaren Definizioa eta Osagaiak

«Kurrikuluma» hitza, jatorri anglosaxoikoa dena, oso maiz erabiltzen da hezkuntza-testuinguruan; nahiz eta haren erabilera nahiko berria izan, 1991n hasi zen erabiltzen LOGSE aldarrikatzearekin batera.

Kurrikuluma hezkuntza-plan edo programa gisa definitzen dugu, helburu batzuk lortzeko antolatua.

Aztertzen den ikuspuntuaren arabera, kontzeptuak hainbat interpretazio sortzen ditu.

Kurrikuluma hezkuntza-sujektuaren ikuspegitik

Hezkuntza-ikuspegitik, kurrikulumaren definizioa desberdina da ikaslearen edo hezitzailearen ikuspuntutik:

• Ikaslearen ikuspegitik: Titulazio lortzeko edo zehaztutako helburuak lortzeko gainditu beharreko irakasgai eta jarduera multzo gisa ikusten da.
• Hezitzailearen ikuspuntutik: Bere esku-hartze profesionalaren oinarritzat hartzen da.

Beraz, hezkuntzaren ikuspuntutik, kurrikuluma ezagutza-multzo bat dela ulertzen da —irakasgaien edukietatik abiatuta transmititu beharrekoa— edo ikaskuntza-prozesuaren amaieran lortu beharreko helburu sail bat (azken hau garapen-prozesu gisa ulertuta).

O Kurrikuluma eta bere osagaiak

2006ko maiatzak (LOE) helburuen, oinarrizko gaitasunen, edukien, metodo pedagogikoen eta irakaskuntza arautuen ebaluazio-irizpideen multzoa den kurrikuluma ezartzen du.

Kurrikulumaren oinarrizko osagaiak

• Helburuak: Hezkuntza-prozesuan lortu nahi diren gaitasunak, lorpenak, meta edo amaierak dira. Helburu hezitzaileen lorpenerako beharrezkoak diren jardueren diseinua eta gauzatzea orientatzen duten asmoak dira. Helburuak ezartzeak aurretiazko gogoeta-prozesua eskatzen du, baita ikasleekin, profesional taldearekin eta gizartearekin azaltzeko exijentzia ere. Helburuak hainbat gaitasun motatakoak izan daitezke: motrizak, kognitiboak, emozionalak eta sozialak. Horrez gain, zein gradutan eskuratu behar diren zehaztu behar dute.
• Oinarrizko gaitasunak: Pertsona batek bere garapen pertsonal, eskolazko eta soziala lortzeko ezinbestekoak diren ezagutza, trebezia eta jarrera multzoa dira. Ez dira kurrikulum formalaren bidez soilik lortu behar, baita ez-formaleko jardueren eta zeharkako zein informalaren bidez ere. Derrigorrezko hezkuntzako etapetako oinarrizko gaitasunak (lehen hezkuntza eta DBH - 6 eta 16 urte bitartean) honako hauek dira: hizkuntza-komunikazioa, matematika-gaitasuna, mundu fisikoarekin elkarreragiteko eta ezagutzeko gaitasuna, informazio-gaitasuna, gaitasun sozial eta hiritarra, kultura- eta arte-gaitasuna, ikasten ikasteko gaitasuna, eta autonomia eta ekimen pertsonala.
• Edukiak: Ikasleek etapa bakoitzeko helburuetan proposatzen diren gaitasunak garatzeko landu behar duten ezagutza multzoa dira. Edukiak espero diren lorpenak lortzeko bideak dira. LOEn aipatzen ez diren arren, 3 eduki mota daude:
  • > Procedimenduak: Ikasleek beren ikaskuntza-prozesuan erabiliko dituzten trebezia, estrategia, dohain edo teknika egoki sekuentziatu eta antolatuak dira.
  • > Egitateak, kontzeptuak eta sistema kontzeptualak: Objektu, gertaera, printzipio, sinbolo eta abarren multzo baten ikaskuntzari erreferentzia egiten diote.
  • > Jarrerak, balioak eta arauak: Jokatzeko moduari, idealari eta pertsonen jokabideak arautzen dituzten pauta edo arauei egiten diete erreferentzia.
• Estrategia metodologikoak: Ekintza didaktikoa antolatzen duten arau eta erabakiez osatuta daude, irakaskuntza-ikaskuntza prozesuen garapena errazteko asmoz. Zentzu honetan, antzeko hezkuntza-asmoak garatzeko helburua duten metodo pedagogiko desberdinak aurki daitezke.
• Ebaluazio-irizpideak: Helburuak betetzen ari diren ikusteko beharrezkoak dira; ikasleen ikaskuntza-prozesuek, gelako edo etapako proiektuek edo sistema edukatzaileak oro har diseinatu ziren helburuak betetzen dituzten baloratzea ahalbidetzen dute.

Oinarrizko osagaiez gain, kurrikuluetan etapa edo zikloaren antolakuntza agertzen da hainbat irakasgaitan banatuta, bakoitzaren berezko elementuekin: irakasgaiaren helburu zehatzak, irakasgaiak oinarrizko gaitasunen eskuratzeari egiten dion ekarpena, irakasgaika banatutako edukiak, metodo pedagogikoak eta ebaluazio-irizpideak.

2. Haur Hezkuntzaren Tratamendua LOEn

Haur Hezkuntzak nortasun propioa duen hezkuntza-etapa bat osatzen du, jaiotzatik 6 urte bitarteko haurrei arreta eskaintzen diena.

Izaera boluntarioa du eta haren helburua haurren garapen fisiko, afektibo, sozial eta intelektualari laguntzea da.

Haur hezkuntzako zentroek guraso, ama eta tutoreekin estuki lankidetzan arituko dira.

Haur hezkuntzako etapa 2 ziklotan antolatzen da: 0-3 urte bitartekoa eta 3-6 urte bitartekoa.

Ziklo baten zein bestearen hezkuntza-izaera ikastetxeek jasoko dute proposamen pedagogikoan.

Bi zikloetan honako hauek bilatuko dira: garapen afektiboa, mugimendua eta gorputz-kontrolaren ohiturak, komunikazioaren eta lengoaiaren adierazpenak, bizikidetza sozialeko pauta elementalak, eta bizi diren ingurunearen ezaugarri fisiko eta sozialen aurkikuntza. Haurrek beren buruaren irudi positibo eta orekatua lantzea erraztuko du, eta autonomia pertsonala eskuratuko dute.

Hezkuntza-edukiak arlotan antolatuko dira eta haurrentzat interesgarriak eta esanguratsuak diren jarduera globalizatuen bidez landuko dira.

Hezkuntza-administrazioei dagokie atzerriko hizkuntza baterako 1. hurbilketa bat sustatzea 2. zikloan, irakurketarako eta idazketarako lehen hurbilketa bat bultzatzea, baita zenbakizko trebetasunak, TICak eta ikusmen- eta musika-adierazpena sustatzea ere.

Bi zikloetako lan-metodoak esperientzietan, jardueretan eta jokoan oinarrituko dira, eta afektu- eta konfiantza-giro batean aplikatuko dira autoestima eta gizarteratzea sustatzeko.

Hezkuntza-administrazioek lehen zikloko hezkuntza-edukiak zehaztuko dituzte eta ziklo hau ematen duten zentroen baldintzak arautuko dituzte: irakasle-ikasle erlazio numerikoari, instalazioei eta eskola-postuen kopuruari dagokienez.