Kolonialismoaren Formak eta Afrikaren Banaketa XIX. Mendean

Menderakuntza Kolonialaren Formak

Koloniak

Kolonietan, biztanleria indigena potentzia kolonialaren mende zegoen. Potentziek gobernu eta administrazio europarrak ezarri zituzten. Gobernadorea zen metropoliaren boterearen ordezkaria. Kolonietan, europar biztanleria ugari kokatu zen, eta euren jatorrizko herrialdeko hizkuntza, bizimodua eta erakundeak inposatu zituzten.

Protektoratuak

Lurralde kolonialak ziren, baina estatu subirano bat zuten, bere egitura politiko eta kulturala zuena. Potentzia kolonialak botere militarra zuen, kanpo-politika zuzentzen zuen eta ustiaketa ekonomikoa bere esku zegoen.

Kontzesioak

Potentzia kolonialak zuen ekonomiaren kontrola, baina funtzionarioak eta militarrak ez zituen bertara eramaten. Adibiderik nabarmenena Txina izan zen.

Afrikaren Banaketa eta Okupazioa

XIX. mendearen azken herenean, lurraldea erabat okupatu zuten.

Lehen Urratsak: Frantzia eta Erresuma Batua

Afrika kolonializatzeko prozesua Frantziak eta Erresuma Batuak hasi zuten. Frantziak Aljeriaren okupazioa hasi zuen eta Tunisian protektoratua ezarri zuten. Egipton, frantsesen eta ingelesen arteko gatazka izan zen, Suezeko kanala kontrolatu nahi zutelako. Britainiarrek Egipto militarki okupatu zuten eta protektoratu ingelesa bihurtu zen.

Esplorazio Bidaia Nagusiak

XIX. mendearen bigarren erdian, esplorazio- eta aurkikuntza-bidaia ugari egin zituzten ibai handietan zehar. Esploratzaile famatuenak: Livingstone, Stanley edo Savorgnan de Brazza.

Berlingo Konferentzia (1884-1885)

Bismarck kantziler alemanak Nazioarteko Konferentzia antolatu zuen Berlinen, eta hainbat itun onartu zituzten:

• Niger eta Kongo ibaietan merkataritzan eta nabigazioan aritzeko askatasuna.
• Esklabotzaren debekua.
• Kongoko Estatu Librearen onarpena.
• Okupazio Eraginkorraren Printzipioa (lurraldea benetan okupatu beharra).

Beste Potentzien Esku-hartzea

XIX. mendearen amaieran, beste potentzia batzuk hasi ziren esku hartzen Afrikaren banaketan. Italiak Somalia eta Eritrea bereganatu zituen. Alemania izan zen norgehiagoka kolonialean esku hartzen azkena, eta koloniak ezarri zituen Ekialdeko Afrikan, Togon, Kamerunen, mendebaldeko kostaldean eta hego-mendebaldeko basamortu-eremuan. Azken honek Hego-mendebaldeko Afrika Alemaniarra izena hartu zuen.