Karlos V.aren Erregealdia eta Filipe II.aren Monarkia Hispanikoa

1. Karlos V.aren erregealdia

Errege-aldiaren hasiera: Karlos V.ak inperio izugarria jaso zuen oinordetzan, eta garaiko erregerik botereduenetako bihurtu zen. Aitona-amonak Errege Katolikoak zirenez, haiengandik lortu zuen Espainiako tronua (1516an).

Jabetzak: Gaztela eta Aragoi koroan, Amerikako, Italiako, Mediterraneoko eta Afrikako lurraldeak.

Espainia Karlos I.a izenez hartu zuen erregetzat. Aiengandik enperadore izendapena ere lortu zuen, eta familiaren lurraldeak (Alemania) erabat hartu zituen. Enperadore gisa, Karlos V.a izena hartu zuen.

Karlos V.a Espainiara iritsi zenean (1516an), Flandriako nobleei gobernuko postu nagusiak eman zizkien. Gaztelako diru-iturriak agortu zituen Inperio Santuko enperadore izateko. Gauza hauek guztiek matxinada sortu zuten Gaztelan, eta Karlosen gobernatzeko modua aldatu zen. Ordutik aurrera, gaztelarrek hartu zituzten gobernuko postu nagusiak.

2. Inperioaren gobernua

Karlos V.aren inperioa mota askotako lurralde ugarik osatzen zuten, bakoitzak bere legeak eta antolaketa zituztenak. Lurralde hauek 'duzie' ziren, eta Karlos V.ak kanpo politika zuzendu, administrazioaz, armadaz eta zergak jasotzeaz arduratu zen.

Karlos V.ak ez zuen botere absoluturik. Erabaki batzuk bakoitzaren parlamentuan onartu behar izaten ziren. Ez zegoen inperioaren errepublikarik. Gotorleku ibiltaria zen. Lurralde bakoitzean errege edo gobernadore bat zegoen, eta batzuetan, audientzia bat, justizia kudeatzeko ardura zuena.

Erregeak zergak kobratuz lortzen zituen diru-sarrera gehienak. Gaztelan, zerga hauek ez zirenez nahikoa politika finkatzeko, errege-gizonek maileguak eskatu behar izan zituzten.

3. Errege-aldiko arazoak

Karlos V.aren helburu nagusia kristautasuna bere agintepean batzea zen, baina bost etsai nagusi izan zituen:

• Frantzia: etsai nagusia, Europako nagusitasuna lortzeko. Gerra etengabeak egon ziren erregealdi osoan.
• Turkiar otomandarrak: etengabeko mehatxua Mediterraneoan eta Inperio Santuaren ekialdeko mugan.
• Alemaniako printze protestanteak: arazorik larriena, matxinatzea zen. Karlosek luteranismoa Inperio Santuan hedatzea oztopatu nahi zuen, baina huts egin zuen.

Porrotagatik, Karlos V.ak boterea uztea erabaki zuen. Jabetzak banatu zituen: Alemania (Inperio Santua) bere anaia Fernandori utzi zion, eta gainerako jabetzak bere seme Filipeni.

4. Filipe II.aren monarkia hispanikoa

Filipe II.aren inperioa garaiko boteretsuena zen, eta hainbat lurraldek osatzen zuten: Espainia, Herbehereak, Italiako zati handi batzuk, Europako erdialdeko beste lurralde batzuk, Amerikako inperio gaztelarra, Afrikako iparraldeko jabetza ugariak eta Ekialdeko urrunekoak.

Filipe II.a Infanta portugaldar baten semea zen. 1580an, Portugalgo oinordekorik utzi gabe hil zen, eta Filipe II.ak Portugalgo koroa lortu zuen. Portugalek Afrikan, Asian eta Brasilen jabetzak zituen.

Filipe II.ak Madrilen gobernatzen zituen lurraldeak, eta Madril gortea finkatu zuen bertan.