Italia eta Alemania: Bateratze-faseak (XIX. mendea)

Italia: bateratze-prozesua (1849–1870)

1. fasea (1849–1860)

Vittorio Emanuele II.a Piemonteko erregea izan zen eta prozesua zuzendu zuen Cavourren laguntzarekin. Frantziarekin bat egin zuten Austriaren aurka, Austriak Italiaren iparraldearen zati handi bat menpean baitzuen. Austriak porrot egin zuen; Lombardiako lurralde batzuk soilik jaso ziren. Parma, Modena eta Romagna Piemonteri atxiki zizkieten erreferendum baten ondoren. Italiako parlamentua sortu zen.

2. fasea (1860–1865)

Sizilian sartzeko kanpaina egin zen. Cavourrek Garibaldi nazionalistaren laguntza baliatu zuen. Cavourrek egoeraz baliatuta Siziliara bidali zituen mila "atorra gorri" (atorra gorriak), Garibaldi buru zutela.

3. fasea (1865–1870)

Prusiaren eta Italiaren jardunek Austriaren aurkako oreka eragin zuten; Austriak galdu egin zuen. Erroma geroago Italiako hiriburu izendatu zen. Aita Santua ez zuen onartu egoera berria; Erromatar auzia ondorioztatuko zen, eta gero Lateranoko Itunen bidez Vatikanoa sortu zen.

Alemania: bateratze-prozesua

Frankfurteko parlamentuak Alemania bateratzea proposatu zuen, monarkia konstituzional gisa eta Prusiako erregea tronuan zela. Baina Prusiako monarkak proposamenari uko egin zion, proposamena bere ustez gehienez demokratikoa zelako. Prusia Alemania bateratzeko prozesu kontserbadore eta autoritario baten buru izan zen.

1. fasea (1859–1865)

Aduana Batasuna (Zollverein) 1834an eratu zen, ekonomia-lankidetza sustatzeko eta etorkizuneko bateratze politikorako lehen urrats gisa. Prusia prozesuaren buru izan nahi zuen: industriaren eta armadaren indartzea eta erreforma politikoak abiatu zituen. 1862an Bismarck Prusiako kantziler izendatu zuten. Bi urte geroago Dinamarkako dukerrien krisian esku hartu eta haietako bi anexionatu zituen.

2. fasea (1866–1869)

Prusiak Austriako Holstein dukerria inbaditu zuen. Austriak Sadowako guduan galdu ondoren, lurraldeak Prusiaren esku geratu eta Ipar Alemaniako Konfederazioa sortu zen.

3. fasea (1870–1871)

Bismarckek aliantza militarrak lotu zituen hegoaldeko alemaniar estatu-regeekin. Gerran Frantzia kontra abiatu zen; Sedaneko guduan (1870) Napoleon III.a garaitu zuten. Ondorioz, Alemaniak Alsazia eta Lorena anexionatu zituen.

Horrela sortu zen Alemaniako Bigarren Inperioa (II. Reich), non Vilhelm I.a errege izan zen.

Gakoak eta ondorioak

• Italia: Risorgimentoko fazeak — erresumaren, iraultzaren eta nazio-estatuaren bateratzea.
• Alemania: Zollverein, Bismarck eta hiru faseko prozesua — Prusiaren lidergoa eta II. Reich-en sorrera.