Iraultza Bolxebikea eta Sobietar Estatuaren Sorrera: 1917-1928

Iraultza Bolxebikea eta Sobietar Estatuaren Sorrera

3.1 Bolxebikeak boterera iristea Errusian

Bolxebikeek boterea hartu zuten Errusian, administrazioa kaosean zegoelako. Leninek kaosaz baliatu zen berehala botere-hartzea gauzatzeko. Aldiz, Bolxebike Batzordearen kide batzuk konbentzitu zituzten armatan insurrekzioa egiteko alde zirela.

Urriko Iraultza

Urriaren 24-25era bitarteko gauean, bolxebikeen aldeko tropek Gurutze Gorriaren bankua, telefono-zentralak eta tren-geltokiak hartu zituzten. Bolxebikeen tropek gobernuko kideak atxilotu zituzten, Kerenski izeneko liderra ihes egitea lortu zuen bitartean. Lenin eta Trotskik gobernu berria osatu zuten.

3.2 Sobietar Estatuaren sorrera

Urriaren 26an, Leninek bi dekretu onartu zituen:

Bakearen aldeko dekretua: Gerran zihardu zen gobernuari bake bidezko eta demokratikoa lortzeko proposamena egin zioten. Gerra uztea zen, herrialdeen eskubide nazionalen 1. puntua.

Lurraren aldeko dekretua: Lur-jabe handiei, koroari eta elizari lurrak kendu zizkieten eta nekazarien esku utzi zituzten.

• Fabriken eta meatzeen kontrola langileen esku.
• 8 orduko lan-egutegia.
• Nazionalitateen autodeterminazio-eskubidea aldarrikatu.
• Batzar Konstituziogilea eratu zen.

1918ko martxoan Brest-Litovsk Ituna sinatu zuten. Estatu berria proletarioen diktadura zen eta aldi berean Errusiako Alderdi Komunista izena hartu zuen.

3.3 Gerra zibila

Garaiko talde politikoek ez zuten onartu bolxebikeen nagusitasuna. Sobietar erregimenari aurkakotasun garrantzitsua egin zioten zuriek, 1918an hasi zen gerra zibila. Zuriek kanpoko laguntza izan zuten (BH, Frantzia, AEB, tropak eta armak bidaltzen): helburua bolxebikeen erregimena amaiaraztea eta iraultza ez hedatzea zen.

Armada sendo bat sortu zuten bolxebikeek: Armada Gorria, Trotskik antolatua. 1921ean Armada Gorria indartsu eta garaile atera zen gerra zibiletik.

3.4 NEP eta Sobietar Batasunaren sorrera

• NEP: 1921eko martxoan, Leninek NEP aurkeztu zuen eta 1928ra arte iraun zuen indarrean. Krisiari aurre egiteko behin-behineko neurria izan zen, merkatu-ekonomiara itzuli ziren. Lurra eta nekazaritza, industria txikia eta saltokietan, jabetza pribatua onartu zuten. Bankuak, industria astuna eta kanpo-merkataritza estatuaren kontrolpean jarri zituzten. Nekazaritza-talde aberats bat sortu zen: kulakak.
• Sobietar batasunaren sorrera: 1921-1922 bitartean, politikak gogortu egin ziren: Alderdi komunistaren barneko jardunak debekatu. Armadak matxinadak zapaldu zituen. Oposizio politikoaren aurkako errepresio gogorra. Eskubide zibilak murriztu ziren.

3.5 Komintern-en sorrera

Bolxebikeek beste internazional bat sortzeko ekimena sustatu zuten, Europako 3. Internazionala Moskun, hasieratik Leninen printzipioei jarraitu zien internazional komunista. Bere helburua iraultza herrialde guztietan sustatzea zen.

Munduko langile-mugimendu sozialista banatu egin zen: alderdi sozialistak, joera erreformista eta sozialdemokratakoak, eta alderdi komunistak.