Inflazioa: Definizioa, Arrazoiak eta Ondorioak

Inflazioaren Definizioa

Inflazioa ekonomia bateko prezio guztiek modu jarraituan igotzeari deritzo. Fenomeno honek diruaren erosahalmena murrizten du denborarekin.

Inflazioaren Arrazoiak

Inflazioa eragin dezaketen bi arrazoi nagusi daude:

1. Eskari Inflazioa

Ekonomia eragileek (familiek, enpresek, sektore publikoak) enpresek ekoitzi dezaketena baino gehiago eskatzean sortzen den gehiegizko eskariak eragiten du. Honen arrazoiak honakoak izan daitezke:

• Familien kontsumo handiagoa: Familiek gehiago kontsumitzen dutenean.
• Enpresen inbertsio handiagoa: Enpresek aurreikuspen onak dituztenean gehiago inbertitzen dutenean.
• Sektore publikoaren gastu handiagoa: Sektore publikoak gastu publikoak handitzean, horretarako behar diren ondasunen eta ekoizpen-bitartekoen eskaria handitzen denean.

2. Kostuen Inflazioa

Enpresek egiten duten eskaintza garestitzean sortzen da, ekoizpen-kostuak igotzen direlako. Honen arrazoiak honakoak izan daitezke:

• Natura baliabideen garestitzea: Lehengaiak eta ekoizpen prozesu osoa garestitzen direnean.
• Soldata-igoerak: Sindikatuek lan produktibitatetik gorako soldata-igoerak lortzen badituzte, eta gainerako sektoreetako langileek ere soldata-igoera eskatzen badute, beste langileekiko eta industria-adarrekiko duten lekuari eusteko.
• Monopolio ahalmena: Monopolio ahalmena duten enpresek prezioa igo dezakete, lehia askeko merkatuan izango luketen prezioaren gainetik.
• Kapitalaren kostuaren igoera: Diruaren prezioa igotzen bada, kapital-ondasunak erosteko dirua maileguan eskatu duten enpresek interes handiagoak ordaindu beharko dituzte, eta kostu handiagoak izango dituzte. Horregatik, enpresek produktuen prezioa igo dezakete etekinak mantentzeko.

Inflazioaren Ondorioak

Inflazioak hainbat ondorio ditu ekonomian eta herritarren eguneroko bizitzan:

1. Erosahalmenaren Galera

Prezioak diru-sarrerak baino azkarrago igotzen direnean, herritarren erosahalmena eta bizi-kalitatea jaisten dira.

Kaltetuak

• Pentsiodunak: Sektore publikoak urtero pentsioak eguneratzen baditu ere, igoera hori bizitzaren benetako kostuaren igoeratik beherakoa izan ohi da.
• Langileak: Ordu gehiago sartu behar izaten dituzte berdin kontsumitzeko. Enpresek inflazioaren igoera produktuen prezioen igoerarekin konpondu ezin badute, langileak kaleratu ditzakete.
• Aurreztatzaileak: Diruaren balioak behera egitean, aurreztutako diruak erosteko ahalmena galtzen du.
• Herrialdeko produktuak esportatzen dituzten enpresak: Atzerriko produktuekiko lehiakortasuna galtzen dute, eta nazioarteko merkatuan dituzten salmentak murrizten dira.

Onuradunak

• Zordunak: Diruaren balioak behera egitean, zorraren benetako balioa ere jaisten da.
• Estatua: Kredituan ordaintzen duenez, zorra kitatzen ez duen artean zor duen diruaren balioa galtzen ari da.
• Atzerriko produktuak inportatzen dituzten enpresak: Bertako produktuen ezaugarri berberak dituen produktu atzerritar bat merkeagoa izan daiteke, eta, beraz, gehiago saldu dezakete.

2. Ziurgabetasuna Ekonomian

Prezioak etengabe aldatzean, kontsumitzaileek eta enpresek ez dute jakingo zer eta zenbat kontsumitu eta ekoitzi. Inflazio-tasa zenbat eta handiagoa izan, orduan eta handiagoa izango da segurtasun eza ekonomian.