Industria Paisaiak eta Jarduerak: Iraultzak eta Motak

Industria Paisaiak

Lehen Industria Iraultza

XVIII. mendearen amaieran hasi eta XIX. mendean garatu zen Britainia Handian. Gero Europara hedatu zen.

• Oinarria: Lurrun-makinan oinarritu zen. Ikatza erabiltzen zen energia-iturri nagusitzat.
• Lana: Lana ez zen fabrika handietan egiten hasieran.
• Sektore nagusiak: Siderurgia eta oihalgintza.
• Garraioa: Lurrun-makina garraioan aplikatuz, trenbidea eta lurrun-itsasontzia agertu ziren.

Kokalekua

• Siderurgia: Burdina eta ikatz kantitate handiak kontsumitzen zituzten, eta harrikatz-harrobietatik, meatzetatik eta portuetatik hurbil instalatu ziren.
• Oihalgintza: Arinagoak ziren, eta hirietan ezarri ziren, merkatutik hurbil egoteko eta eskulana aprobetxatzeko.

Bigarren Industria Iraultza

XIX. mendearen bigarren erdialdetik XX. mendearen lehen erdialdera garatu zen.

• Oinarria: Makina eta energia-iturri berriak erabiltzean oinarritu zen (Eztanda-motorra eta elektrizitateak mugitutako motor elektrikoa).
• Lana: Lana fabrika handietan egiten zen.
• Sektore nagusiak: Siderurgia, kimika, petrokimika eta elektrometalurgia.
• Kokalekua: Faktore hauen araberakoa zen: energia-iturri berriak non zeuden, garraio azkarra eta merkea izatea, eta kontsumo guneetatik hurbil egotea.

Hirugarren Industria Iraultza

Herrialde garatuetan ari da garatzen XX. mendearen erdialdetik hona (Estatu Batuetan, Europan, Japonian, etab.).

• Oinarria: Informazioaren teknologia berriak (mikroelektronika, informatika, telekomunikazioak). Energia-iturria elektrizitatea da.
• Lana: Fabrika txikietan egiten da, industria robotekin.
• Langileak: Langile gutxi behar dira, baina trebakuntza handikoak. Ekoizpen zerbitzuetan langile ugari behar dira.
• Sektore nagusiak: Telematika eta bioteknologia.
• Kokalekua: Askoz malguagoa da. Pilaketa espazialek azpiegitura, ekipamendu eta zerbitzu handiak behar dituzte, eta Teknologia Parkeetan edo Teknopolietan daude.

Industriarako Jarduerak

Artisautzako Industria Tradizionala

Industria Iraultzara arte, industria artisautzakoa izan zen. Hona hemen ezaugarriak:

• Lana: Eskuz egiten zen, tresna tradizionalekin eta potentzia urriko energia-iturriekin (gizaki edo animalien lana, egurra, ura).
• Lantokiak: Maisu baten jabetzako lantegi txikiak ziren.
• Ekoizteko modua: Lana ezagutzen zuten artisau espezializatuek egiten zuten.
• Ekoizpena: Bakarra, urria eta garestia zen, eta tokiko merkatuan saltzen zen.
• Kokalekua: Lantegiak lurraldean sakabanatuak zeuden.

Industria Modernoa

Industria Iraultzan sortu zen (XVIII. mendean).

• Lana: Makinekin egiten da, eta energia asko behar da.
• Lantokiak: Fabrikak dira.
• Ekoizteko modua: Lana langile espezializatuen artean banatzea, bakoitzak produktuaren zati bat eginez. Robotak ere erabiltzen dira.
• Ekoizpena: Homogeneoa, ugaria eta merkea da, eta urruneko merkatuan merkaturatzen da.
• Kokalekuak: Hasieran, aglomerazio handiak, lehengaien nahiz energia-iturrien ondoan, garraio sistemen alboan (portuak eta trenbideak) eta hirietan. Gaur egun, enpresen interesen araberakoa da.

Industria Motak (Sailkapena)

Sailkapena sortutako ondasunen helburuaren eta lehengaien nahiz produktuaren pisuaren eta bolumenaren araberakoa da.

Oinarrizko industria

Gero beste industria batzuek erabiltzen dituzten produktu erdilanduak egiten dituzte (Siderurgia, petrokimika).

• Industria astunak dira.
• Lehengai kantitate handiak kontsumitzen dituzte.
• Kapital inbertsio handiak eta eremu zabalak behar dituzte.

Ekipo-ondasunen industria

Beste industria batzuen funtzionamendurako eta garraiorako beharrezko produktuak egiten dituzte (Eraikuntzako materialak, makineriaren eta industria ekipoen industriak).

Erabilera eta kontsumoko industria

Kontsumitzaileari zuzenean bideratutako produktuak egiten dira (Janarien industria, oihalgintza, kimika).

• Industria arinak dira.
• Bolumen txikiko produktuak eraldatzen dituzte.
• Kapital inbertsio txikiagoak behar dituzte.
• Sakabanatuta daude.