Lehengai naturalak: mota, jatorria eta erabilerak

Laburpena

Dokumentu honek lehengai naturalen kontzeptua azaltzen du: industriak produktu erabilgarriak egiteko naturatik ateratzen diren materialak. Animalia, landare eta meatzaritza jatorriko lehengaiak bereizten ditu, eta meatzaritzaren bi mota (aire zabalekoa eta lur azpikoa) eta energia-iturrien kontzeptua laburki aurkezten ditu.

Funtsezko puntuak

Lehengaiak naturatik lortzen dira eta industrietan eraldatuta produktu erabilgarriak bihurtzen dira.
Animalia jatorriko lehengaiak: artilea eta larrua (ehungintza) eta arrantza (kontserbak, olioak, irina).
Landare jatorriko lehengaiak: kotoia (ehunak) eta zura (altzariak), nekazaritzatik eta basogintzatik.
Meatzaritza lurpetik mineralak erauzteko jarduera da, metalikoak, ez-metalikoak eta energetikoak barne.
Meatzaritza aire zabalekoa edo lur azpikoa izan daiteke; lur azpikoa langileentzat zailagoa, neketsuagoa eta arriskutsuagoa da.
Energia-iturria energia-forma bat lortzeko erabiltzen den baliabide naturala da.

Frogatu zeure burua

Zer dira lehengaiak?

Produktu industrialak egiteko behar diren lehengaiak naturatik lortzen dira. Lehengaiak, industrietan behar bezala eraldaturik, produktu erabilgarriak izatera iristen dira.

Lehengaien Jatorria

Animalia Jatorrikoak

Artilea eta larrua: Abeltzaintzatik datoz eta ehungintzan erabiltzen dira.
Arrantza: Kontserbak, olioak eta irina egiteko erabiltzen da.

Landare Jatorrikoak

Nekazaritza: Kotoia, ehunak egiteko.
Basogintza: Zura, altzariak egiteko.

Meatzaritzatik (Lurpetik)

Metalikoak: Metalak ateratzeko erabiltzen dira, adibidez, hematitea eta bauxita.
Ez-metalikoak: Bestelako gaiak erauzteko erabiltzen diren mineralak dira, gatza eta sufrea, kasu.
Energetikoak: Ikatza, gas naturala, uranioa eta petrolioa, energia sortzeko erabiltzen dira.

Meatzaritza

Mineralak erauzteko jarduera da meatzaritza. Bi meategi mota bereizten dira:

Aire zabalekoa
Lur azpikoa

Lur azpiko meatzaritza langileentzat zailagoa, neketsuagoa eta arriskutsuagoa da.

Energia Iturriak

Energia iturria, energia-forma bat lortzeko erabiltzen den baliabide naturala da.

Ohiko galderak

Zer dira lehengai naturalak?

Produktu industrialak egiteko behar diren materialak dira, naturatik lortzen direnak. Industrietan eraldatu ondoren produktu erabilgarriak bihurtzen dira.

Zein dira meatzaritzaren bi mota?

Aire zabalekoa eta lur azpikoa. Lur azpikoa langileentzat zailagoa, neketsuagoa eta arriskutsuagoa da.

Zein lehengai dira energetikoak?

Ikatza, gas naturala, uranioa eta petrolioa. Energia sortzeko erabiltzen dira.