Industria Aurreko Hirigintza: Feniziar eta Greziarrek Kolonizatu Zutenena

1. Industria aurreko hirigintza: XIX. mendean industrializazioa hasi arte hedatzen da. Hirigintza urria zen. Hirigintza tasak %10 a ukitzen zuen eta egonkorra. Hiri eta landako biztanleria aldi berean hazten ziren, bataz besteko tamainia 5.000-10.000. Hirigintza fenomenoari mesede egin zioten faktoreak estrategikoak eta militarrak, politikoak eta administratiboak, ekonomikoak eta erlijiotsuak.

Sorrera

Feniziar eta greziarrek kolonizatu zutenena hiria sortu zen. Herri horiek merkataritza faktoreak sortu zituzten kostaldean meatzaritzarako, nekazaritzarako eta eskulangintzarako baliabideak ustiatzeko. Batzuetan hiriak sortu ziren. Gainerako lurraldeetan kultura indigenen asentamenduak. Erromanizazioaren eraginez hiri asko fundatu ziren. Espainiako herri gehienek jatorri erromatarra dute. Funtzio politiko-militarrak, administratiboak eta ekonomikoak zituzten. Erromatarrek galtzada bidez hiri sare bat lotu zuten, merkataritzarako. Erromatarren botereak behera egitean eta germaniarren inbasioen aurrean. III. mendeatik desurbanizazio prozesua hasi. Hiri asko desagertu edo nekazaritzarako birsortuak edo egoitza erlijioso bihurtu.

Erdi Aroa

Erdi Aroan hirigintzak fase berria izan zen bi espaziotan, musulmanean eta Aro modernkristauean.

Espazio Musulmanak

711. urteko inbasioaren ostean, ia Penintsula osoa hartzen zuen, hiri berriak fundatu zituzten. Gune horiek piztu egin zituzten eta erdi gune estrategiko, administratibo, ekonomiko, erlijiotso eta kultural bihurtu ziren. Birkonkistaren eraginez, hiri musulmanak kristauen menpe, biztanleak kanporatu.

Espazio Kristaua

Hiriak urriak ziren X. mendetik aurrera hedatu ziren, birkonkistaren eta lurraldea jendez baztertzearen eraginez. Udalerriak sortu, merkatariza piztu eta hirigintza-prozesu berria sortu zen.

Aro Modernoa

Aro Modernoko hirigintzak gorabeherak izan zituen; egoera demografiko, ekonomiko eta politikoaren arabera. XVI. mendean hiriak etengabe hazi biztanleriak gora egin zuelako, eta merkataritza amerikarekin. XVII. mendean gelditu zen, demografian eta ekonomian krisia egon zen. XVIII. mendean Borboien dinastia berriarekin hirigintza prozesua suspertu, erregearen boterea sendotu zen.