Independentzia Gerra: Jose I.aren gobernua

1.1 Independentzia Gerra: Jose I.aren gobernua

D: 1808ko maiatzeko altxamenduek gerra eragin zuten. Gerra Espainia osoan hedatu zen bost urtez, eta suntsipena eta hondamendia handia ekarri zuen. Independentzia Gerra izan zen, herrikoa, baina ez iraultzailea; Espainiako barruko gerra eta, aldi berean, nazioarteko gatazka izan zen.

Hasiera eta lehen gertakariak (1808)

Napoleonek uste zuen Espainia azkar eta erraz okupatuko zuela, baina ez zen horrela izan. Bailén guduan (1808) espainiarrak frantsesak garaitu zituzten, eta horrek Jose I.a Madriletik alde egitera behartu zuen. Hala ere, 1808ko abenduaren 2an Napoleonek 150.000 soldadurekin Madrilen sartu eta berriz Jose I.a errege jarri zuen.

Bestalde, 1808ko abuztuan armada ingeles bat iritsi zen Penintsulara, Wellingtonen dukea buru zuela, portugalei eta espainolei laguntzeko. Frantsesek 1809ko urrian Ocañan irabazi ondoren ia Espainia osoa okupatu zuten, Cádiz izan ezik.

Buelta eta askatze kanpaina (1812–1813)

Baina 1812an, Errusiako kanpainan izan zuen porrotaren ondorioz, Napoleonek Espainiatik soldaduak kendu eta Europako beste eremuetara bidali zituen. Hori aprobetxatuz, Wellingtonen armadak aurrera egin zuen, eta 1813an Gasteizen frantsesak garaitu zituen. Ondoren Jose I.a Espainiatik alde egitera bultzatu zuten.

Abuztu horretan Wellingtonen armadak Donostian eta gero Irungo San Martzialen beste bi garaipen lortu zituen. Hori dela eta, gerra amaitu zen.

Ituna eta ondorioak

Naproleonek, Europan porrot-egoeran zegoenez, 1813ko abenduan Valençayko ituna sinatu zuen Fernando VIIarekin. Espainian borrokak amaitu ondoren Fernando VII.a tronura itzuli zen; horrela, Independentzia Gerra amaitu zela jo zen eta absolutismoa ere itzuli zen, Fernandok gerra amaitu zenean berreskuratu baitzuen.

Jarrerak eta taldeak

Frantses okupazioaren aurrean, Espainian bi jarrera nagusi bereizten ziren:

• Patriotak: Borboiko etxearen monarkiaren aldekoak ziren. Haien artean:
  • Liberalak: Inbasioa aukera bat bezala ikusten zuten, monarkiaren barruan monarkia liberalago bat ezartzeko.
  • Absolutistak: Erregimen Zaharraren aldekoak ziren.
• Frantsestuak: Espainian Jose I.aren alde egin zutenak ziren; askok liberalak izanik eta Baionako Estatutuaren alde idatzi zuten, beste batzuk euren estatus sozialari eutsi nahian aritu ziren eta, beraz, jarrera anbiguoa edo interesatua izan zuten.

Informazio-gakoak testuan bertan agertzen diren hitz garrantzitsuak indartuta daude, hala nola Independentzia Gerra, Napoleonek, Wellington eta Fernando VII, SEO optimizaziorako egokiak izan daitezen.