II. Mundu Gerra: kausak eta ezaugarri orokorrak
II. Mundu Gerra
Hasiera eta iraupena
Hasiera: 1939ko irailaren, Alemania Polonia inbaditu zuenean hasi zen.
Iraupena: ia 6 urte — 1939etik 1945era amaitu zen.
Bandoak eta nazioak
Hasieran bi bando nagusi zeuden: Aliatuak eta Ardatzeko potentziak.
- Aliatuen artean: Erresuma Batua eta Frantzia.
- Beste bandoan: Alemania eta Italia.
1941ean: beste herrialde batzuk sartu ziren: Sobietar Batasuna eta Estatu Batuak (aliatuekin) eta Japonia (ardatzen).
Zergatiak — Kausa nagusiak
- Versaillesko bakea: Bakea sinatu zenetik alemaniarrak irainduta sentitu ziren, eta Hitlerrek etekina atera zuen egoeratik. Oraindik, Alemaniak gerra-indemnizazioak ordaindu behar izan zituen (I. Mundu Gerran Alemaniak sinatutako bakearen ondorioz), gerraagatik kalteak dirutan ordaindu behar izan zituzten.
- Militarismoaren gorakada:
- Hitlerrek berreraikitako ejertzitoa gero eta boteretsuagoa zen.
- Alemaniak armak ekoizteko lantegiak sortu zituen.
- Totalismoaren gorakada (faxismoa): Alemanian eta Italian.
- Inperialismoa eta pangermanismoa: Ardatzeko potentziek lurralde berriak konkistatzen hasi ziren.
Adibidez: Alemaniak Austria, Txekiako Sudeteak eta geroago Txekoslovakia osoa okupatu zuen.
Zergatik?
- Alemaniak guztiak estatu batean bildu behar zirela uste zuen Hitlerren iritziz.
- Alemanei eskubide batzuk falta zitzaizkiola uste zuen Hitlerrek.
- XIX. mendean hasitako Alemaniaren bateratze-prozesua amaitu gabe zegoela uste zuen.
- Japoniaren asmoak: Japonek bere inperioa Asian sortu nahi zuen (lehenengoa Korea izan zen) eta Asiako zabalkunderako asmoa zeukan. Ostopo handiena: Estatu Batuetako base militarra.
Ezaugarri orokorrak
- Gatazkaren zabalkunde izugarria: hirurogei herrialdek parte hartu zuten eta gerra-ekintzak Ozeano Barean, Europan eta Afrikan gertatu ziren.
- Iraupena: 6 urte ingurukoa.
- Gizarteari eragina: Gizartearen %30i eragin zion.
- Muturreko indarkeria (ankerkeria): torturak, erailketak, kontzentrazio-esparruetan pertsonak sartzea.
- Arma eta indar militarren erabilera: bonbak eta hegazkinak erabiliz; armada indartsuak erabiltzea.
- Gerran zeuden herrialdeek gerrako ekonomia zuten.