Igel-jauzia
1.Gerraren kausak eta jatorria.Lehen mundu gerrako bakeiturriek Alemaniaren suspertzea oztopatzen zuten eta muturreko nazionalsmo Alemaniarra indartu. Errusian Komunismoa garaitzeak ere eragin zuen Europako mendebalden sentimendua kontragarriak “alde eta kontra” eta horrek tentsioak areagotu zituen. || Beste alde batetik Depresio Handiak ,uturreko irtenbide bilatzea bultzatu zituen. || Horri guztiari gehitu behar diogu herrialde demokratikoen ahulezia eta Nazioen Elkartearena. -Faxismoaren hedapena. 1929ko krisiaren ondoren, Jponiak Mantxuria inbaditu zuen, Alemaniak pangermanismoa ezarri zuen Versallesko itunaren mugak gainditu ziren: Sarrre bereganatu zuen,; Italiak Etíopia inbaditu zuen… || 1936an Berlin- Erroma Ardatza sartu zen eta Antikomintern Ituna Komunismoaren kontra-ituna. -Baretze-politikoaren porrota. Alemaniak Europako zenbait lurralde okupatu. Potentziak, onartu zuten Hitlerrek egindakoa (Austria inbaditu...) Munieheko konferentzian, baina Hitler ez zen lasaitu. -Poloniaren inbasioa, gerra leherrarazi zuen gertaera. 1939an, ituna izkutu baten bidez, Alemaniak eta Errusiak elkarri ez erasotzeko, Errusiaren neutraltasuna zurtatu eta gero, Alemaniak Polonia inbaditu zuen. Bi egun beranduago, Frantziak eta Erresuma Batuak gerra deklaratu zioten Alemaniari.
2.Ardatzaren ofents. -Tximista-gerra. Hilabete batean Alemaniak Polonia inbaditu. 1940ko Apirilean Danimarko eta NOrvegia; gutxira Herbeherak eta Belgika eta handik Frantziako gaineko ofentsiba prestatu. Dunkerketik erretiratu izanak Frantziako ateak ireki zizkien alemaniarrei eta tximista-gerra taktika erabiliz, 10 egun Frantzia osoa konkistatu. Frantziako hegoaldean Vichyko gobernua frantziar kolaborazionista ezarri, Frantzia okupatuta. Erresuma Batua konkistatzeari ekin zioten. Baina Inglaterrek itsasoen nagusitasuna bazuen eta, Ingalaterrek itsasoen nagusitasuna bazuen; hori dela eta, grezia ere konkistatu zuten. -SESB-en inbasioa 1941eko udan Errusiako kanpaina hasi zen, Leningrado, Mosku eta Kiev konkistatzea zen helburua, baina Errusiak oztopatu zuen helburuen lorpena eta gerraren norabidea aldatu zuen. -Gerra pazifikoa. Japoniak Mantxuria eta Korea okupatu zituen; horrek USAko interesei aurre egiten zien eta merkataritza blokeoa ezarri zuen Jponiaren kontra. Japoniak blokeoari aurre egiteko, Pearl Harbor base ameriakarra erasotu zuen. Estatu Batuak gerran sartzea eragin. -Ordena berri nazia Okupatutako lurraldeetan gobernu naziak bere interesen alde jendea lanean jartzea jarri zuen eta errepresio politika eta juduentzako kontzentrasio-esparruak eta sarraski-esparruak ere ezarri ziren.
3.aliatuen garaipena:-1942,urte erabakarria: aliatuen ofentsibak hasi ziren: *Midurayko Gudua: USAk Japoniarren aurrean, pazifikoan lortutako garaipenaren ondorioz, bi kontendienteen indarrak berdindu ziren. *Alameingo Gudua: Ipar Afrikan Britaniarrek Rommel general Alemaniarra garaitu zuen. *Stalingradoko Gudua: Errusiarrek garaitu zuten natismoa hiri horretan eta handik soberatierrek aurrera egin zuten mendebalderantz. -Aliatuen kontra erasoak(1943) Errusian Alemaniarren atzerakada hasi. Ipar Afrikatik Italia inbaditzen hasi ziren eta, Pazifikoan, Me Aithur generala, igel-jauziaren taktiko erabiliz, Japoniarrak garraitzen hasi. -Aliatuen azilen ofentsibak (144-1945) Aliatuak , Alemaniak ez zuela erantzuten ikustean, Normandian lehorreratu ziren, beste gerra-fronte bat ireki Europako iparraldean. || Alemaniarrek Ardenetako guduan azken erasoari ekin zioten, baina porrot egin zuten. II apirilean, sobietarrek Berlin okupatu zuten, Hitlerrek bere buruaz beste egin zuen eta, maiatzean errenditu zen Alemania. || Pazifikoan, gerra luzatu zen, abuztuan 6an eta 9an bi bonba atomikoak bota arte. Japoniak, baldintzatik gabeko errendizioa sinatu zuen, hirrela amaitu zen 2.Mundu gerra.
5.Bakearen antolamendua -Bake Konferentziak. *Yeltako konferentzia:. (Krimea, 1945): Stalin, Rooselvelt eta Churchill batu ziren. Hauek ziren erabakiak: Alemania banatzea zenbait sektoretan, eta kalte-ordainak zehaztu; SESB-ek konpromisoa hartu zuen ekialdeko Europan hautesku libreak egiteko eta errepublika baltikoak eta poloniaren ekialdea bereganatzen zuten. *Potsdamgo konferentzia. (Alemania): Erresuma Batua Attlee, USAko truman, Errusiako Stalin. Aliatuen arteko desadostasunak agerian geratu ziren. Hartutako erabakiak: Alemania lau sektoretan banatzen zen eta Berlin, hiriburua; nazismoaren gerrako kriminalak Nurembergen epaitzea, kalte-ordainak Alemaniak ordaindu behar zituen eta Poloniako mugak aehaztu ziren. *Parisko konferentzian (1946-1947) Alemaniako laguntzaileekin bake-itunak sinatu ziren. -NBE-ren sorrera 1945an, San Frantsizkoko konferentzian, Nazio Batuen Erakundea sortu zen: *Nazioarteko bakea eta segurtasuna iraunaraztea: kide izateko biolentzia erabiltzeari uko egin behar zion. *(Koloniei erreferentzia) *Giza eskubideak defendatzea (sexua, adina, arraza eta erlijioa)