Iberiar Penintsulako Erliebea

Iberiar Penintsulako erliebea oso anitza da, eta hainbat unitate geomorfologiko nagusitan banatzen da. Jarraian, horietako bakoitzaren ezaugarri nagusiak deskribatzen dira.

Meseta: Ezaugarri Nagusiak

Meseta penintsularen gunea da, maila altu bat. Goi-lautada zabal eta garaia da. Aro Primarioan sortu zen, Orogenesi Hertziniarrean.

Mesetaren Antzinako Zokaloa

Antzinako Zokalo Paleozoikoa Mesetaren mendebaldean kokatua dago, Zamora, Salamanca eta Extremadura probintzietan. Tertziarioko materialak ditu, eta zokaloaren materialak agerian uzten ditu: granitoa eta kuartzita.

Arro Sedimentarioak

Arro Sedimentarioak Ipar eta Hego Mesetan kokatuta daude. Tertziarioan baskulamendua jasan zuten, mendebalderantz inklinatuz.

Mesetako Erliebe Formak

• Paramoak: Kareharrizko geruza gogor eta horizontalak dira.
• Landazabalak: Haran zabalak dira, material bigunetan ibaiek higatu eta zeharkatzen dituztenak.
• Aldapak: Paramo eta landazabalen arteko tarteak dira.

Mesetaren Inguruko Mendikateak

Galizia eta Leongo Mendigunea

Gaztetutako mendigune zaharra da. Erliebeak forma leun eta biribildua du. Harri zaharrak nagusi dira.

Kantauri Mendikatea

Iparraldeko ertza osatzen du.

• Asturiaseko Mendigunea

  Aro Tertziarioan sortua. Mendebaldean material paleozoikoak eta erliebe apalentxea ditu. Ekialdean, kareharria.

• Kantabriako Mendiak

  Aro Tertziarioan sortua. Materialak arro sekundarioetako sedimentarioak dira.

Iberiar Mendikatea

Ipar-ekialdean eta ekialdean kokatua. Kareharriak nagusi dira, baina batzuetan material paleozoikoak ere agertzen dira.

Sierra Morena

Mesetaren hegoaldean kokatua. Ez da mendikate bat, Meseta eta Guadalquivir sakonunea bereizten dituen maila altua baizik.

Kanpoko Sakonuneak

Ebroko Sakonunea

Pirineo eta Iberiar mendikatearen artean kokatua. Aro Tertziarioan bi mendi hauek altxatu zirenean, eremu hau hondoratu zen. Hasieran itsasoa zegoen, baina Kataluniako Kostaldeko Mendikatea altxatu zenean, laku bat bihurtu zen.

Somontanoak

Iberiar mendikatearen eta Pirineoen azpian kokatua.

Guadalquivirreko Sakonunea

Sistema Betikoaren eta Sierra Morenaren artean kokatua. Atlantikoarekin zabaldu zen.

Penintsularen Kanpoko Mendikateak

Pirineoak

Iberiar penintsularen eta Europako kontinentearen arteko lotura edo istmoa da. Tertziarioan sortu zen.

Euskal Mendiak

Kareharria da nagusi, eta altuera ertainekoak dira.

Kataluniako Kostaldeko Mendikatea

Kataluniako kostaldea okupatzen dute. Tertziarioan sortu ziren. Mendikatearen erdialdea paleozoikoa da, eta hegoaldea material sekundarioa (kareharria).

Sistema Betikoa

Hego-ekialdean kokatua. Iberiar plakak eta Afrikako plakak elkarrekin talka egitean sortu zen.

• Penibetikoa

  Gaztetutako mendi zaharra. Material paleozoikoak ditu.

• Intrabetikoak

  Tertziarioan hondoratutako mendigunea. Buztinez eta material bigunez osatua. Ertzetan badlands eremuak ditu.

• Subbetikoa

  Guadalquivirren inguruan kokatua. Kareharriak eta margak ditu.