Hasiera / Apunteak / Geologia /

Iberiar Penintsulako Erliebea: Egitura eta Ezaugarriak

Geologia2,75 KB

Penintsulako Erliebearen Ezaugarri Nagusiak

Iberiar Penintsulako erliebearen eraketak hiru ezaugarri nagusi ditu:

  • Itxura trinkoa: Oso zabala da eta kostaldeak zuzenak dira.
  • Batez besteko altitude handia: 660 metrokoa da. Europan bigarren postua du, Suitzaren atzetik.
  • Erliebe menditsua: Modu periferikoan dago kokatuta.

1. Meseta Zentrala

Penintsulako erliebearen oinarrizko unitatea da. Lehen mailako Orogenesi Hertziniarrean osatua eta Orogenesi Alpetarrean deformatua.

Antzinako Zokalo Paleozoikoa

Mendebaldean ikus daiteke (Zamora, Salamanca...). Material zaharrez osatua dago (granitoa, arbela...). Meseta zeharkatzen duten ibaiek arroila sakonak sortu dituzte.

Mesetaren Barrualdeko Mendilerroak

Tertziarioan sortu ziren, Orogenesi Alpetarraren ondorioz:

  • Mendikate Zentrala

    Meseta erditik zatitzen du, Ipar Meseta eta Hego Meseta (baxuagoa dena) bereiziz. Adibidez: Somosierra, Guadarrama...

  • Toledoko Mendiak

    Aurrekoak baino baxuagoak dira eta Hego Meseta erdibitzen dute, Tajo eta Guadiana ibaien arroak banatuz.

Mesetaren Barrualdeko Arro Sedimentarioak

Tertziarioko Orogenesi Alpetarrean sortu ziren. Sedimentuen barrualdea biguna zen, kanpoaldea berriz gogorra. Horren eraginez, paramoak, landazabalak eta aldapak sortu dituzte.

2. Mesetaren Inguruko Mendikateak

  • Galizia eta Leongo Mendigunea

    Orogenesi Alpetarretan sortua (adibidez, Los Ancares).

  • Kantabriar Mendikateak

    Bi sektore ditu: mendebaldean (Asturiar Mendigunea) eta ekialdean (Kantabriako Mendialdea).

  • Iberiar Mendikatea

    Material sekundarioek osatzen dute. Bi sektore ditu: iparraldekoa (mendirik garaienak daude, Moncayo adibidez) eta hegoaldekoa, Gaztelakoa eta Aragoikoa bitan zatitzen duena.

  • Sierra Morena

    Meseta eta Guadalquivir Harana banatzen dituen maila bortitza da, faila modura osatua, Tertziarioan sortu zena.

3. Mesetaren Kanpoko Sakonuneak

  • Ebroren Sakonunea

    Pirinioen paraleloan dago. Iberiar Mendikateak eta Kataluniako Kostaldeko Mendikateak ixten dute. (Badlands erliebea).

  • Guadalquivir Sakonunea

    Mendikate Betikoen paraleloa da, eta Sierra Morena eta Ozeano Atlantikoaren artean dago (material buztintsuz osatua).

4. Mesetaren Kanpoaldeko Mendikateak

Aro Tertziarioko Orogenesi Alpetarrean sortuak dira. Hauek osatzen dute:

  • Pirinioak
  • Euskal Mendiak
  • Kataluniako Kostaldeko Mendikatea
  • Mendikate Betikoak

Deskargatu

PDF Word HTML