Hominizazioa eta Teoria Kromosikoa
Hominizazioa
Hominizazioa deitzen zaio arbaso bereko animalietatik garatzen ditugun ezaugarriak
Hominizazioaren ezaugarriak
Bi hanka ditugu (tente ibiltzeko..)
Garuna oso garatu daukagu (garunaren tamaina handitzean, garuna atzerago kokatuko zen eta zirkunboluzioak eratu ziren. Pentsatzeko gaitasuna)
Hizkuntza garatu dugu (komunikazio sozialerako gaitasuna)
Gure seme-alabak heldu gabe jaiotzen dira (pelbis oso txikia daukagulako)
Teoria Kromosikoa
Genetika izaki bizidunen artean desberdintasunak sortzen dituzten elementu hereditarioak aztertzen dituen zientzia da.
Zelularen nukleoan herentziaren oinarri den material genetikoa dago: azido desoxirribonukleoikoa DNA: informazio genetikoa, zelularen antolaketa eta funtzionamenduaren informazioa gordetzen duen molekula.
DNA kromatina proteinekin elkartuta egoten da.
Kromatina (ADN + proteina)
Kromosomak ikus daitezke, zelula ugaldu eta nukleo zatitzerakoan, kromatina trinkotu, biribildu eta loditu egiten delako. Kromosoma bakoitza bi harizpi paralelo osatzen dute.
Kromosoma bakoitza bi harizpi paralelok osatzen dute. Harizpi horiei kromatida deitzen zaie, eta zentromero deritzon puntuan elkartzen dira. Zentromeroak bi besotan banatzen du kromosoma.
Espezie bakoitza kromosoma jakin bat du eta izaki baten zelula bakoitzak kromosoma kopuru berdina izango du.
Obuluetan 21 kromosoma daude eta espermatozoidoetan baita ere.
Teoria Kromosikoa
Genetika izaki bizidunen artean desberdintasunak sortzen dituzten elementu hereditarioak aztertzen dituen zientzia da.
Zelularen nukleoan herentziaren oinarri den material genetikoa dago: azido desoxirribonukleoikoa DNA: informazio genetikoa, zelularen antolaketa eta funtzionamenduaren informazioa gordetzen duen molekula.
DNA kromatina proteinekin elkartuta egoten da.
Kromatina (ADN + proteina)
Kromosomak ikus daitezke, zelula ugaldu eta nukleo zatitzerakoan, kromatina trinkotu, biribildu eta loditu egiten delako. Kromosoma bakoitza bi harizpi paralelo osatzen dute.
Kromosoma bakoitza bi harizpi paralelok osatzen dute. Harizpi horiei kromatida deitzen zaie, eta zentromero deritzon puntuan elkartzen dira. Zentromeroak bi besotan banatzen du kromosoma.
Espezie bakoitza kromosoma jakin bat du eta izaki baten zelula bakoitzak kromosoma kopuru berdina izango du.
Obuluetan 21 kromosoma daude eta espermatozoidoetan baita ere.
Informazio genetikoaren transmisioa
Ugalketa sexuala duten izakietan gameto izeneko bi zelula sexualen elkarketaren bidez gertatzen da ugalketa hori. Ugalketa sexualean, gameto arraren (epermatozoidea) eta emearen (obulua) arteko ernalketa gertatzen da, horri esker, aldakortasun genetikoa areagotzen da.
Gametoak eratzeko meiosi izeneko prozesua gertatzen da. Zelula diploide bakoitzaren kromosomen kopurua (2n) erdira murrizten da eta gameto haploidea (n) eratzen da. Zelula diploide bakoitzatik lau zelula haploide ateratzen dira.
Miosia. Sortu berri diren bi zelulen nukleoek zelula amaren kromosoma kopuru bera eta informazio genetiko bera izaten dituzte.
* Obulu haploide bat espermatozoide haploide batekin elkartzean, zigoto diploide bat sortzen da. Zigotoa mitosi bidez zatituko da, behin eta berriz, organismoaren zelula kopurua eta aniztasuna handituz, eta, izaki berri bat sortuz. Organismoaren bizi osoan zehar jarraituko du mitosia egiten zelulak berritzeko.