Gizakiaren ezaugarri biologikoak eta portaera bereziak

Psikologia eta soziologia2,68 KB

Desberdintasun biokimikoak, genetikoak eta anatomikoak

Ezaugarri biokimikoei eta genetikoei dagokienez, ez dago alde handirik gizakiaren eta antropoideen artean: gizakiok 23 kromosoma pare ditugu, eta tximino antropoide handiek, 24.

Anatomiari dagokionez, oso desberdinak gara:

  • Hortz eta masailezur txikiak.
  • Eskuaren forma: trebetasun konplexua eta zehatza.
  • Bipedismoa: bi hankatan eta zutik ibiltzeko gaitasuna.
  • Garunaren garapena: hirukoiztu egin zen.

Portaera desberdintasunak

  • Sinbolizatzeko gaitasuna: Gizakia sinboloen bidez komunikatzen da; gainerako animaliek, aldiz, zeinu naturalak erabiltzen dituzte.
  • Errealitatean bizitzea: Adimenari esker, gauzak gutaz kanpoko errealitatetzat hartzen ditugu, eta aldi berean badakigu gurekin ere zerikusia dutela; haietaz jabetzen gara.
  • Norberaren gorputzaren sentimendua: Giza errealitatea erabat ezagutzeko, ezinbestekoa da giza gorputza ezagutzea. Ez da nahikoa anatomia-ezaugarriei bakarrik erreparatzea; gorputzari barrutik erreparatu behar diogu. Barruak emandako informazioaren eraginez, nolabaiteko sentimendu bat pizten zaigu. Horregatik, errealitateaz jabetzen garenean, zentzumenen bidez hura hautemateaz batera, sentimentalki eragiten diogu, bizi-tonu jakin bat sortzen zaigu eta zer jokabide hartu erabakitzen dugu.
  • Munduari irekita egotea: Adimenari esker, espazioan eta denboran egokitu zaizkigun egoerez haraindi dauden gauzak ulertzeko gai gara. Nahimenari esker, gauza horiek lortzeko gogoa ere pizten zaigu. Gizakia ez da geratzen ingurune naturalaren mugen barruan, beste animaliak bezala. Gizakia munduari irekita dago: ekintzen bidez ingurunea aldatzen du, ulermenaren bidez zentzua ematen dio, eta munduak, aldi berean, gizakia aldatzen du.
  • Aukeramena: Gizakia aukeratzeko gai da.
  • Ezer ez dago bukatua: Gizakia inoiz ez dago erabat bukatua edo osatua; gehiago eta beste zerbait nahi du beti.
  • Nor bere baitan biltzea: Gizakia bere baitan bildurik, zer egingo duen eta nola erabakitzen du; ideiak eta proiektuak sortzen ditu. Hortaz, bizitzako erabakiak norberaren barruari jarraitu beharrean, kanpoko egoeren edo besteen esanen arabera hartzen dituzten gizon-emakumeek gizaki izateari utzi diote.
  • Imajinatzeko eta arrazoitzeko gaitasuna: Irudimenari esker, proiektuak eta idealak sortzen ditugu, eta arrazoimenaren bidez, haiek antola ditzakegu giza bizimodua eraikitzeko. Gizakia, beraz, animalia fantasiaduna eta arrazoiduna da.

Deskargatu

PDF Word HTML