Giza ugaltze-aparatua: emakumearen eta gizonaren egitura eta funtzioak

Laburpena

Dokumentuak giza ugaltze-aparatuaren egitura eta funtzioak azaltzen ditu, bai emakumearenak (obulutegiak, Falopioren tronpak, umetokia, bagina, umetoki-lepoa eta kanpoko egiturak) bai gizonarenak (barrabilak, epididimoa, hodi deferentea, semen besikulak, prostata, uretra eta zakila). Irakasleak ikasleak ulertu ditzaten lagungarri izango zaie egitura bakoitzaren funtzioa eta lotura nagusiak.

Funtsezko puntuak

Emakumearen gonadak obulutegiak dira, eta obulu heldugabeak eta sexu-hormona emeak (estrogenoak eta progesterona) jariatzen dituzte.
Falopioren tronpek obulutegiak eta umetokia lotzen dituzte; zilioek obulua umetokira eramaten laguntzen dute.
Umetokiaren barruko geruzari endometrioa deritzo, eta enbrioia han ezartzen eta elikatzen da.
Gizonaren gonadak barrabilak dira, eta testosterona jariatzen dute.
Epididimoan espermatozoideak pilatzen dira, eta hodi deferenteak epididimoa eta uretra lotzen ditu.
Semen besikulek espermatozoideak elikatzen dituzten substantziak jariatzen dituzte, eta prostatak espermatozoideen mugikortasuna aktibatzen duten substantziak.

Frogatu zeure burua

Emakumearen Ugaltze-Aparatua

Obulutegiak

Gonada emeak dira. Tamaina arbendol baten antzekoak dira. Obulu heldugabe ugari dituzte; oraindik sabelean dagoenean eratzen dira. Gainera, obulutegiek sexu-hormona emeak jariatzen dituzte, hala nola estrogenoak eta progesterona.

Falopioren Tronpak

Bi hodi dira, eta obulutegiak eta umetokia lotzen dituzte. Zabalgune bat dute, obulua jasotzeko luzakinekin. Bertako zilioek obulua umetokira eramaten laguntzen dute.

Umetokia edo Uteroa

Tamaina udare baten antzekoa da. Pareten epitelioari endometrio deritzo. Haren barruan enbrioia ezartzen eta elikatzen da.

Bagina

Horma malguak dituen konduktu bat da, eta umetokia kanpoaldearekin lotzen du.

Umetoki-lepoa edo Zerbixa

Umetokia eta bagina lotzen dituen atal estuagoa da.

Bulba (Kanpoko Egiturak)

Emakumearen ugaltze-sistemaren kanpoaldea da eta hainbat egitura ditu:

Venus Mendia eta Ezpainak: Azalaren tolesdurak dira (ezpain handiak eta ezpain txikiak).
Klitoria: Ezpain txikiak goialdean elkartzen diren lekuan dagoen organo txikia, arren zakilaren homologoa. Zutitu daiteke, eta sexu-plazerrarekin erlazionatuta dago.
Uretra: Gernu maskuriatik gernua kanporatzen duen konduktua. Gizonen kasuan ez bezala, uretra ez dago ugal-aparatuarekin lotuta, aluan bukatzen den arren.

Gizonaren Ugaltze-Aparatua

Barrabilak

Gonada arrak dira. Sexu-hormona arrak jariatzen dituzte, hala nola testosterona.

Eskrotoa

Poltsa-itxura duen larruazal-tolestura.

Epididimoa

Kiribildutako hodi bat da eta barrabil bakoitzaren gainaldean dago. Espermatozoideak han pilatzen dira.

Hodi Deferentea

Epididimoa eta uretra lotzen ditu.

Semen Besikulak

Espermatozoideak elikatzen dituzten substantziak jariatzen dituzte.

Prostata

Espermatozoideen mugikortasuna aktibatzen duten substantziak jariatzen ditu.

Uretra

Uretraren bidez, semena eta gernua kanporatzen dira.

Zakila

Organo zilindriko bat da; amaieran zabaldu egiten da, eta zabalgune horri glandea esaten zaio. Larruazal geruza batek inguratzen du: prepuzioak.

Gernu Maskuria

Gernua bertan gordetzen da.

Ohiko galderak

Zer da endometrioa?

Umetokiaren pareten epitelioari endometrio deritzo. Haren barruan enbrioia ezartzen eta elikatzen da.

Zein da klitoriaren funtzioa?

Klitoria ezpain txikiak goialdean elkartzen diren lekuan dagoen organo txikia da, eta zutitu daiteke. Sexu-plazerrarekin erlazionatuta dago.

Zer egiten dute semen besikulak eta prostatak?

Semen besikulek espermatozoideak elikatzen dituzten substantziak jariatzen dituzte. Prostatak, berriz, espermatozoideen mugikortasuna aktibatzen duten substantziak jariatzen ditu.