Giza existentziaren zentzua: Gakoak eta korronteak
Giza existentziaren zentzua: Gako nagusiak
Gizakia egiteko dagoen errealitate bat da. Norberak bere burua eraikitzen du, bi oinarritatik abiatuta: batetik, norbanako gisa bere egitura osatzen duena eta, bestetik, bizi den garaia eta gizartearen egitura.
1. Bizitzak ez du zentzurik: Nihilismoa eta absurdoa
Existentzialismo nihilistaren ordezkari nagusia Albert Camus izan zen eta, neurri apalago batean, Jean-Paul Sartre ere bai. Korronte horren arabera, bizitza absurdoa da. Camusek Sisiforen mitoa erabili zuen existentzia zeinen absurdoa den azaltzeko. Haren iritziz, bizitza proiektu-segida bat da, eta proiektu horiek guztiak heriotzak zapuzten ditu. Sartreren arabera, mundura egotzitako izaki bat da gizakia. Gizakiak balioa ematen die gauzei, baina balio horrek ez du funtsik.
2. Bizitzak zentzua du: Korronte nagusiak
Bizitzari zentzua ematen saiatzen diren pentsamendu-korronte asko daude. Bi multzo nagusitan banatu daitezke: bizitzari zentzu transzendentea ematen diotenak eta zentzu immanentea ematen diotenak.
2.1. Bizitzaren zentzu transzendentea
Hemen kokatzen da Emmanuel Mounier-en pertsonalismo kristaua. Hezurmamitzea gertatzen da pertsona ekintzaren batekin konprometitzen denean eta besteekin bat eginda dagoenean, bere buruari uko eginez.
2.2. Bizitzaren zentzu immanentea
Ikuspegi honen barruan, hainbat korronte sar daitezke:
- Eboluzionistak
- Ekologistak
- Bitalistak
- Humanismo marxista
Denek oinarri bera dute: gizakia eboluzioaren emaitza da eta, Lurreko bizitzaz harago, ez dago ezer transzendenterik. Gizakia errealizatuz eta bere gaitasunak garatuz joaten da, eta horrela ematen dio zentzua bere bizitzari.
Humanismo marxista
Korronte honek salatzen duenez, gizateriaren zati batek beste zati bat zapaltzen eta esplotatzen du. Hala ere, humanismo marxistak itxaropentsu izateko aukera ere ematen digu; izan ere, gizakiek bat eginda borroka eginez gero, klaserik gabeko gizarte bat lor daiteke iraultzaren bidez.
Friedrich Nietzsche
Nietzschek bizitzaren zentzu zeharo immanentea defendatzen zuen. Uste zuen Mendebaldeko erlijiotasunak bizitza eta gorputza iraindu dituela, eta, aitzitik, heriotza eta errua goretsi dituela. Beste munduarekin zerikusia zuen oro alde batera utzita, beste gauza batzuk goretsi zituen: gorputza, osasuna, indarra, plazerrak, natura indartsuak jakinduria ahulen ordez, eta gutxiengo aristokratikoak jendetzen ordez.