Frankismoaren Oposizioa: Bilakaera eta Antolakuntza
Frankismoaren Oposizioa
Oposizioaren Bilakaera
a) Oposizioa Gerra Zibilaren eta Munduko Gatazkaren Ondoren
Erregimenaren hasieratik bertatik oposizioa bazegoen, bai Espainia barnean, bai kanpoan. Oposizioko kideak Gerra Zibilean galtzaile izandakoak ziren.
Barne oposizioa: Indar errepublikarren artean, gerrillari taldeak osatu zituzten (maki izenez ezagunak). Alderdi Komunistako militarrek eta jarraitzaileek osatzen zituzten taldeak, eta Gerra Zibilarekin jarraitzen saiatu ziren. Zapalkuntza gogorra ezarri zen horien aurka: atxiloketak, fusilatzeak, etab.
Jazarleen (Francoren aldekoen) aldeko taldeen artean, falangisten sektorerik gogorrena zegoen batetik, eta, bestetik, monarkikoak.
Erregimenarekin adostasunera iritsi zen: Joan Borboikoaren oinordeko Joan Karlos, Franco ordezkatzeko heziko zuten.
Kanpo oposizioa: Oposizioak uste zuen Alemaniako eta Italiako erregimen totalitarioek behea jo zutenean, Espainia ere hondoratu egingo zela. Hala, 1945ean, gobernu errepublikarra antolatu zuten erbestean, alderdi sozialistetako, anarkistetako eta nazionalistetako ordezkariek osatua. Gobernuaren lana sinbolikoa eta eraginkortasun gutxikoa izan zen.
b) Oposizioaren Egonkortzea 50eko Hamarkadan
50eko hamarkada arteko oposizioak eraginkorra izateari utzi zion, kanpoan erregimen frankista onartzen zutelako.
Bi talde berri egonkortu ziren, eta erresistentziako eta oposizioko mugimenduen buru jarri ziren:
- Langileen mugimendua
- Ikasleen mugimendua
Langileen mugimenduari dagokionez, gogoratu behar da 40ko hamarkadarako lehen grebak antolatu zituztela gehien industrializatutako hiri guneetan: Katalunian eta Euskal Herrian.
Ikasleen mugimenduari begira, kultura irekitze ofizialari etekina atera eta jarrera liberalago bat aldarrikatu zuten. Hezkuntza Ministerioa bera zegoen irekitze horren buru. Hainbat eta hainbat nahasmendu eta kale istilu sortu ziren.
c) 60ko Hamarkadako Oposizioko Talde Berriak
Municheko Batzarra (1962): Oposizioko indar guztiak (kanpokoak zein barnekoak) Munichen bildu ziren, sistema antidemokratikoa salatzeko, jarrerak bateratzeko eta fronte bateratua osatzeko.
Langileen mugimendua: Ekonomiaren garapenaren ondorioz, langileen mugimendua gero eta gehiago politizatu zen, eta, beraz, greba eta manifestazio ugaritara deitu zuten. Sindikatuak ere sortu zituzten, esate baterako: Comisiones Obreras (Langile Batzordeak).
Unibertsitateko mugimendua: Erregimenak Unibertsitateko kontrola galtzen zihoan heinean, unibertsitate munduan sistemaren aurkako kritikarako jarrera zabaldu zen.
Elizak: Apaizteriako eta elkarte laikoetako sektore bat erregimenetik urruntzen hasi zen, eta diktaduraren aurkako jarrera kritikoagoak hartu zituen.
Oposizio Politikoaren Antolakuntza
Bi erakunde politiko garrantzitsuenak:
Espainiako Alderdi Komunista (PCE): Santiago Carrillo zen PCEko buru.
Espainiako Alderdi Sozialista Langilea (PSOE): Felipe Gonzalez izendatu zuten alderdiko idazkari nagusi.