Hasiera / Apunteak / Filosofia eta etika /

Filosofiaren Bilakaera: Mitotik Gaur Egunera

Filosofia eta etika3,39 KB

Mitotik Logosera

Hasieran, errealitatea kontakizun fantastikoen bidez azaltzen zen, eta gero, zentzumenen bidez jasotako datuak printzipio edo legeen bidez arrazionalizatzen hasi ziren.

Logosa: Arrazionala, Sistematikoa eta Kritikoa

Logosa arrazionala, sistematikoa eta kritikoa da.

Pentsamendu MitikoaPentsamendu Arrazionala
  • Naturako fenomenoak ezin dira ezagutu, jainkoek egiten dituztelako.
  • Mundua kontakizun fantastikoen bidez azaltzen du.
  • Azalpenak ez dira berrikusten.
  • Tradiziozko azalpena.
  • Fenomeno guztiek berezko kausak dituzte eta ezagutu daitezke.
  • Arrazoimena erabiltzen du mundua gobernatzen duten arauak ezagutzeko.
  • Ezagutza etengabe berrikusten da.
  • Azalpen kritikoa.

Sofistak eta Sokrates

Sofistak (Protagoras: "Gizakia da gauza guztien neurria")

  • Erlatibismoa: Bakoitzak bere ikuspuntua du, ez da egia absolutu bat existitzen.
  • Eszeptizismoa: Dena zalantzan jartzen zuten (adibidez, 'aulkia' hitza eta aulki bat).

Sokrates

  • Definizio Unibertsala: Egia dena egia da eta konprobatzea ez da beharrezkoa (adibidez, gizakiak arnas egiten dute, metalak ez dira egurrezkoak).
  • Maieutika: Ironia ('ezer ez dakidala besterik ez dakit' esaldiaren bidez), eta elkarrizketak (galderen bidez).

Platonen Kobazuloaren Teoria

MunduaMailaAdibidea
Mundu Ulergarria (Ideiak)Noesis: Goimailako ideiakEguzkia
Dianoia: Ideia matematikoakZuhaitzak uretan islatuta
Mundu Sentsiblea (Kopiak)Pistis: Objektu naturalak eta artifizialakMakilak objektuekin
Eikasia: IrudiakItzalak

Gaur Egungo Filosofia

Gaur egungo filosofia greziakoa bezain garrantzitsua da, eta honen arrazoiak hauek dira:

  • Auziak proposatzen ditu: Filosofiaren balioa ez dago ematen dituen erantzunetan, proposatzen dituen galderetan baizik.
  • Unibertsalista eta diziplinartekoa da: Errealitatea bere osotasunean kontuan hartzen saiatzen da.
  • Kritikoa da: Akatsak eta manipulazio ideologikoak aurkitzen saiatzen da.
  • Argigarria da: Gauza bat ez ulertzean laguntzen gaitu.
  • Praktikoa da: Filosofiaren helburua gure bizitza gidatzea da.

Proposizio Enpirikoaren Egia

Eduki enpirikoa dute, munduko gauza bat baieztatzen edo ezeztatzen dute, eta esperientziaren bidez kontrastatu daiteke (adibidez, Nerbioi ibaiak Amurrio zeharkatzen du).

Egiaren teoriak:

  • Egokitasunaren teoria
  • Koherentziaren teoria
  • Arrakastaren teoria

Deskargatu

PDF Word HTML