Euskararen egoera eta literatura modernoa

Euskararen egoera

Hizkuntzaren erabilera

Euskara gizartean:

• Nafarroa:
  • - Eremu euskalduna (iparraldean, euskara EAEn bezain ofiziala)
  • - Eremu mistoa (erdialdea)
  • - Eremu erdalduna (hegoaldea, babesik gabe)
• Iparraldea: Frantsesa bakarrik da ofiziala.
• Hiztun kopurua: 665.000 hiztun 16 urtetik gorakoak (2009ko datuak). Milioi erdi EAEn bizi dira.
• Erabilera:
  • EAE: %18 (gorantz)
  • Nafarroa: %5 (ia aldaketarik gabe)
  • Iparraldea: %10 (beherantz)

Legez, euskarak babes osoa dauka, baina ez da berdina herrialde guztietan. Iparraldean, babesa murritzagoa da, nahiz eta botere publikoa euskararen alde egon. Nafarroan, euskararen aldeko eta kontrako iritziak oso zabalduta daude.

UNESCOren 2009ko txostenaren arabera, munduko 6.000 hizkuntzetatik 500 galtzeko arriskuan daude.

Euskal literatura modernoa

Idazle nabarmenak

Bernardo Atxaga

• Obaba leku mitikoaren sorrera
• Gizaki modernoaren ikuspegi ezkorra
• Hizkera literario ulergarria eta arina
• Animalien agerpen ugari
• Kontakizun herrikoiak
• Kontraste ugari bere narrazioetan

Haur literatura: Banbulo edo Xola txakurra. Gazteentzat: Behi euskaldun baten memoriak edo Sara izeneko gizona. Irrati gidoiak, antzerkia, kantuetarako letrak eta poesia ere landu ditu.

Beste idazle batzuk

• a) Andu Lertxundi: Ipuina, nobela eta haur literatura. Goenkaleko gidoilaria, Ihes betea.
• b) Joan Mari Irigoien: Errealitatea eta fantasia. Babilonia.
• c) Joxean Sagastizabal: Kutsidazu bidea, Ixabel.
• d) Felipe Juaristi: Begi-ikarak.
• e) Andoni Egaña: Bertsolaria, Euskal Herriko Bertsolari Txapelketako garailea. Pausoa noiz luzatu.
• f) Kirmen Uribe: Literatur kritikaren saria. Bilbao-New York-Bilbao.
• g) Jasone Osoro: Neska protagonistak dituzten liburuak.
• h) Unai Elorriaga: Espainiako Literatur Sari Nazionala. Atxagaren Obabakoak.
• i) Harkaitz Cano: Poesiatik nobelara. Belarraren ahoa.