Euskal Herriko Klima: Osagaiak, Motak eta Ezaugarriak

Euskal Herriko Klima: Osagaiak

• Hodeiak eta Intsolazioa

  Hodeiak ugariak dira eta intsolazioa urria. Horren arrazoia da lurraldea zeharkatzen duten mendilerroen eraginez iparraldetik datozen itsas fluxuek hezetasuna kondentsatu eta barrualdeko goi-ordokietan (Gasteizko lautada) hodeiak eratzen dituztelako.

• Prezipitazioak

  Prezipitazioen kopuru osoa ugaria da (Bizkaian, Gipuzkoan eta Euskal Herri kontinentalean) eta urriagoa Araban eta Nafarroa Garaian; banaketa nahiko erregularra da. Minimoa udan izaten da, baina ez dago hilabete lehorrik, Azoreetako antizikloiak udan latitudez igotzean kostaldearen ekialdeko muturra gutxiago babesten duelako. Euriaren intentsitatea handia da. Intentsitate hori azaltzeko, orografia eta udaren amaieran nahiz udazkenean sortzen diren tanta hotzak hartu behar dira kontuan. Prezipitazio-mota nagusia euria da. Hala ere, elurra ugaria da Arabako lautadan eta gailur garaienetan.

• Haizea

  Haizearen ezaugarri nagusia muturreko egoeren nagusitasuna da. Kostaldean haize indartsuak ohikoak dira, 50 km/h-tik gorako abiadura hartzen dutenak. Barrualdean, batez besteko abiadura jaitsi egiten da, eta Arabako lautadan txikia da. Errioxa Arabarrean ziertzoak indar handiagoa du. Udan, iparraldeko haizeak dira nagusi, Azoreetako antizikloiaren ekialdeko ertzetik datozenak. Galernak edo itsasoko airearen bat-bateko bolada indartsuak ere ohikoak dira behe-geruzetan. Neguan, hegoaldeko haizeak dira nagusi, hego-mendebaldeko airea kanalizatzen duen Europako antizikloi termikoaren eraginez.

• Tenperatura

  Tenperatura latitudearen, intsolazioaren, hodeien, aire-masen jatorriaren, altitudearen eta topografiaren araberakoa da. Kostalde inguruan leunagoak eta anplitude termiko txikikoak dira; barrualdean, berriz, muturrekoagoak eta anplitude handikoak.

Klima Motak Euskal Herrian

• Klima Ozeanikoa

  Ur-isurialdeen banalerroaren iparraldeko lurretan (Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa Beherea, Zuberoa eta Arabako nahiz Nafarroa Garaiko iparraldea). Prezipitazio ugari (1.500 mm inguru) eta erregularrak. Maximoa udazken-neguan. Batez besteko tenperatura moderatua (13 ºC) eta anplitude termiko txikia (11 ºC), itsasoa hurbil dagoelako: negu leunak (8 ºC) eta uda freskoak (22 ºC).

• Trantsizioko Klima Ozeanikoa

  Araba eta Nafarroa Garaiko erdialdeko inguruetan. Klima ozeanikoaren eta mediterraneo kontinentalizatuaren erdibidekoa da. Arro horiek ixten dituzten banalerroetako mendien altitudea iparraldetik hegoaldera jaitsi ahala, prezipitazioak 900-600 mm bitartekoak izaten dira; maximoa udazkenean eta neguan dute, eta minimoa udan. Urteko batez besteko tenperatura 11-12 ºC da, beraz, ertaina. Negu hotzak eta izozte ugarikoak izaten dira, batez ere Arabako lautadan.

• Klima Mediterraneo Kontinentalizatua

  Errioxa Arabarra, Arabako mendebaldeko haranak eta Nafarroa Garaia (Errioxa eta Erribera). Itsasoaren eraginik ez dagoenez, prezipitazioak urriak eta irregularrak dira (600 mm baino gutxiago); udan lehorteak egoten dira, eta maximo nagusia udaberrian izaten da. Tenperaturak muturrekoak izaten dira (uda beroa eta negu hotza); horren eraginez, anplitude termikoa handia da (18 ºC inguru). Izozteak ugariak dira Errioxa Arabarrean. Tokiko haizeak (ziertzoa) indartsuak eta lehorrak dira. Nafarroa Garaiko hegoaldeko muturrean, Bardean, estepako klima mediterraneoa edo subdesertikoa da (400 mm baino gutxiago).

• Mendiko Klima

  Nafarroa Garaiko ipar-ekialdeko haranetan eta Pirinioetan ageri da, 1.000 metrotik gorako altitudeetan. Itsasoaren eragina txikiagoa da, eta prezipitazioak ugariak dira (1.500-1.800 mm), sarritan elur moduan izaten dira negu luze eta hotzetan. Urteko batez besteko tenperatura baxua da (8 ºC ingurukoa edo gutxiago altitudearen arabera), eta anplitude termikoa handia.