Hasiera / Apunteak / Historia /

Euskal Herriko Industrializazioa: Bizkaia vs Gipuzkoa

Historia2,88 KB

Bizkaiko Industrializazioa (XIX. mendea)

Bilboko meategietan burdingintza nagusi izan zen, oligarka britainiarrek burdina esportatzen zuten eta ikatza inportatzen. 1970eko krisialdian, barne inbertsioa Bilbon eta kanpokoa Britania Handian, Belgikan eta Frantzian gertatu zen.

Ezaugarriak:

  • Kokapena: Nerbioi ibaiaren ertzetan, Bilbo inguruan kontzentratuta.
  • Industria Sektorea: Burdingintzaren nagusitasuna.
  • Enpresen Tamaina: Handiak.
  • Enpresen Jabetza: Pribatuak edo sozietate anonimoak.
  • Langileria: Espainiako beste probintzietatik etorritako etorkinak.
  • Industrializazioaren Faktoreak: Itsas portuarekiko hurbiltasuna, kalitatezko burdina (fosfororik gabea), ohiko burgesia merkataritzan.

Gipuzkoako Industrializazioa (XIX. mendea)

Ezaugarriak:

  • Kokapena: Industriaren kontzentrazio geografikorik ez (Deba, Urola eta Oria ibaien ibarretan, edota Hernani, Pasaia eta Irun inguruan).
  • Industria Sektorea: Multisektoriala (papergintza Tolosan, oihalgintza Bergaran, armagintza Eibar eta Soraluzen, burdingintza Arrasaten eta Legazpin).
  • Enpresen Tamaina: Txikiak eta ertainak.
  • Enpresen Jabetza: Kooperatibak.
  • Langileria: Bertako langileak, baserrietatik etorriak.
  • Industrializazioaren Faktoreak: Geografikoak, finantzarioak, giza kapital aproposa. Burdinaren eta ikatzaren falta oztopo gisa.

Industria Sektoreen Kokapena Euskal Herrian

  • Papergintza: Gipuzkoa (Tolosa).
  • Ontzigintza: Bizkaia (Bilboko itsasadarra).
  • Siderurgia: Bizkaia (Barakaldo, Sestao), Gipuzkoa (Arrasate, Beasain, Legazpi).
  • Metalurgia: Gipuzkoa (Donostialdea, Deba ibaia).
  • Kimika: Bizkaia (Balmaseda), Gipuzkoa (Beasain), Lapurdi, Nafarroa (Agoitz).
  • Elektrizitatearen Industria: Bizkaia eta Gipuzkoa.
  • Oihalgintza: Gipuzkoa (Bergara, Tolosa, Errenteria), Nafarroa (Lizurra, Iruñea, Agoitz), Nafarroa Beherea (Donibane Garazi), Zuberoa (Mauléon-Licharre).
  • Oinetakogintza: Nafarroa (Tafalla, Tutera), Zuberoa (Maule).
  • Armagintza: Gipuzkoa (Eibar, Soraluze, Elgoibar), Nafarroa.
  • Elikagaiak eta Edariak: Probintzia guztietan, Gipuzkoa izan ezik.
  • Zementugintza: Bizkaia (Barakaldo), Gipuzkoa (Zestoa, Zumaia, Azpeitia, Donostia), Nafarroa (Tafalla, Ultzama).

Mugarriak: 1841ean lehenengo fabrika, 1856ean Banco de Bilbao, 1900ean Euskaldunaren sorrera, 1902ean Altos Hornos de Vizcaya.

Deskargatu

PDF Word HTML