Euskal Herriko Industria: Definizioak, Eskualdeak eta Krisia

Euskal Herriko Industria: Definizioak eta Eskualdeak

Oinarrizko Definizioak

• Abeltzaintza Intentsiboa: Denbora gutxienean ekoizpen handiena ziurtatzen duen hazkuntza-sistema. Inbertsio handiak eskatzen ditu azpiegituran, teknologian, eskulanean eta abereen elikaduran. Abereek ez dute ingurune naturalarekin harremanik (leku itxietan hazten dira).
• Abeltzaintza Estentsiboa: Ingurune naturalarekin lotuta dagoen hazkuntza-sistema. Abereak kanpoan aske bizi dira, kontrol zorrotzik gabe; bazka landareak ematen zaizkie.
• Goi-teknologiako Industria: Berrikuntza teknologiko etengabea duen industria mota, zientziaren eta ingeniaritzaren partaidetza eta ahalegin ekonomiko handiak behar dituena. Azken hamarkadetan sortutako industrigune berriekin (parke teknologikoak) lotuta dago.
• Deslokalizazioa: Lurralde batzuetatik lurralde pobreagoetara egiten den jarduera industrialaren lekualdaketa. Globalizazioarekin batera, enpresa multinazionalek etekin handiagoak lortzeko hartzen duten erabakia da.

Euskal Industria Eskualdeak

Bizkaia

XIX. mende amaieran eta XX. mende hasieran Bilbo aldeko itsasadarrean metatu zen industria, eta handik zabaldu zen. Euskal industria-eskualde nagusia da, industria astunean espezializatua. 80ko hamarkadako birmoldaketaren ondorioz, siderurgia, ontzigintza eta industria kimikoa modernizatu ziren.

60ko hamarkadan, Ibaizabalen erdi eta goi ibilguetan hainbat lantegi eraiki ziren, Galdakaotik Elorrio eta Ermura. Industria nagusiak metalurgikoa, metala eta paper-produktuenak dira. Nerbioi eta Kadagua ibaien haranak metalurgian espezializatu ziren. Asuako haranean askotariko jarduerak daude, adibidez, industria-lantegi txikiak (Zamudio).

Gipuzkoa

Industria-ekimenaren sorlekua Eibar izan zen, eta handik zabaldu zen. Metalurgiaren eta industria mekanikoaren nagusitasuna du. Kooperatibismoaren fenomenoa nabarmendu zen, Arrasateko eta Oñatiko industria sendotuz gain, euskal ekonomiako sektore berritzaile bat eratu baitzuen.

Industria-gune nagusiak:

• Metalurgia: Zumarraga eta Legazpi (enpresa metalurgiko handiak).
• Altzairugintza: Azkoitia eta Azpeitia.
• Donostia: Eraikuntza eta hornidura mekanikoa (Miramon).
• Oria Harana: Beasain (tren garraioaren industria indartsua) eta Tolosa (makineria, hornidura mekanikoa eta papera).

Industriaren Krisia eta Birmoldaketa

Zergatik gertatu zen industriaren beherakada? Non izan zen handiagoa?

Industria heldu batzuetan espezializatuta egon diren lurraldeak izan ziren biktima nagusiak, adibidez, Bilbo eta industria astuna. Petrolioaren krisiak akats asko utzi zituen (lehiakortasun falta, batez ere).

Nola gainditu zen krisialdia?

Birmoldaketa gogor baten bitartez gainditu zen krisialdia. Bestelako industria eta ekonomia tertziariatuagoa sortu ziren. Euskal langabezia Espainiako batez bestekoa baino txikiagoa da, balio erantsi handiko industria bati esker. Egoera hobe horretan, tradizio industriala eta autonomia fiskala ere faktore garrantzitsuak izan ziren.