Espainiaren Trantsizio Politikoa eta Europar Batasunera Sarrera

Historia3,57 KB

Kanpora Irekitzea eta NATOn Sartzea

Erregimen politikoaren aldaketari esker, Espainia Europako Ekonomia Erkidegoan sartu ahal izan zen. Izan ere, diktadura-garaian eskaera horri ezetza eman zioten. Espainiak, EEEn sartzeko, NATO izeneko defentsarako itunean ere sartu behar zuen. Mendebaldeko Europako ia herrialde guztiak ziren NATOko kideak. Suarezek bi erakundeetan sartzeko nahia adierazi zuen, baina haren agintaldian urrats eraginkor gutxi eman ziren, demokrazia sortzeko eta sendotzeko beharrak zirela eta barne politikari eman baitzion lehentasuna.

Calvo Sotelo eta NATOn Sartzea

Calvo Sotelo boterera iritsi zenean, Espainiak NATOn sartzeko prozesua hasi zuen; prozesu hori 1982ko maiatzaren 30ean amaitu zen, PSOEk bultzatutako herri-oposizio izugarri baten erdian. Izan ere, PSOE herrialdearen neutraltasuna mantentzearen aldekoa zen, bai eta erabaki hori erreferendum bidez hartzearen aldekoa ere. Hala ere, gobernu-esperientziaren ondorioz, PSOEk erabaki zuen nazioaren onerako hobe zela NATOn jarraitzea.

Herri Kontsulta eta Baldintzak

1986an, hauteskunde-kanpainan egindako promesa bete zuen: Espainia NATOn geratu ala ez erabakitzeko, herri kontsulta bat egin zuen. Baiezko botoaren alde egin zuen, hiru baldintza eskatuta: egitura militarrean ez sartzea, Espainiako lurraldeetan armamentu nuklearrik ez sartzea eta Espainian Ameriketako Estatu Batuetako militarrak gutxitzea. Alderdi Sozialistak herriaren babesa lortu zuen, aldea oso txikia izan bazen ere.

Gaur Egungo Europar Batasunean Sartzea

Bi politika horien emaitza 1985eko ekainaren 12an etorri zen, Espainiak Atxikitze Ituna sinatu zuenean. Itun hori 1986ko urtarrilaren 1ean jarri zen indarrean, eta orduan bihurtu zen Hamabien EBko kide.

Aldaketa Demografiko Nagusiak

  • 80ko hamarkadatik gaur arte, jaiotza tasaren beherakada oso azkarra izan da.
  • Biztanleria eredu zahartua izatea da.
  • Espainiako irekitasunari eta ekonomia hazkundeari esker, bai eta Europako atea izateari esker ere, inmigrazioa nabarmen hasi da.

Zer Aldaketa Gertatu Dira Euskadin 1985az Geroztik?

  • Lehen sektorearen beherakada
  • Ekonomiaren tertziarizazioa
  • Hiriko aldaketak
  • Aldaketa sozialak
  • Garapen kulturala

Zer da Inflazioa?

Produktuen prezioa igotzea.

Ongizatearen Estatua al da Espainia?

Bai. Estatuak zerbitzu asko finantzatzen ditu, herritar guztiei bizitza kalitate duina bermatzeko. Osasun laguntza unibertsal bihurtu zen, eta orokortu egin ziren istripu eta gaixotasunetarako aseguruan, erretiro pentsioak eta langabezia sorospenak.

Otsailaren 23ko Estatu Kolpearen Saiakera eta Demokrazia Sendotzea

1979an, hauteskundeak egin ziren, eta berriro ere UCDk irabazi zituen. Hala ere, krisi ekonomikoaren eta koalizioaren barne bereizketen ondorioz, 1981ean Suarezek dimititu egin behar izan zuen. 1981eko otsailaren 23an, presidentetzarako Leopoldo Calvo Soteloren alde bozkatzen ari ziren bitartean, estatu kolpea ematen saiatu ziren. Baina erregearen erantzuna eta alderdi politikoen eta biztanleriaren babesik eza erabakigarriak izan ziren estatu kolpeak porrot egiteko. Calvo Soteloren gobernuak ere aurre egin behar izan zion, batetik, krisi ekonomikoaren larritasunari, eta bestetik, ekintza terroristak areagotzeari. Erabakirik garrantzitsuena Espainia NATOn sartzea izan zen, 1982an. 1982ko urriko hauteskundeak PSOEk irabazi zituen; gehiengo absolutua lortu zuen. Lehenengo gobernu txandaketa baketsu hori hartu ohi da trantsizioaren amaieratzat.

Deskargatu

PDF Word HTML