Espainiar Miraria: Frankismoaren Ekonomia eta Gizarte Eraldaketak

Sarrera: Frankismoaren Krisialdia eta Garapena

Historiako aldaketa sakonetakoen garaia izan zen, demografikoki eta ekonomikoki, «Espainiar miraria» izenez ezaguna. Askatasun demokratikorik ez zegoenez, oposizioa handitu zen, eta horrek Frankismoaren krisialdia eta heriotza ekarri zituen.

Ekonomia-garapena eta Hazkundea

Autarkiaren Porrota eta 1957ko Krisia

1957an, ekonomiaren kolapsoa eta finantza-porrota gertatzeko arriskua zegoen. Egoera horren arrazoiak honako hauek ziren:

• Nekazaritza eta industria ekoizpen urria.
• Ordainketa-balantza negatiboa.
• Urre-erreserben falta.
• Inflazioak eta bizitza kostuak gora egin zuten, eta gizarte-protestak areagotu ziren.

Egoera horren aurrean, laguntza eskatu zitzaien ELGEri (Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundea) eta NDFri (Nazioarteko Diru Funtsa).

Orientazio Ekonomiko Berria: Teknokratak

1957an, teknokraten gobernua osatu zen, Opus Deiko kideak gehienbat. Prestakuntza handiko pertsonak ziren, eta ekonomia-hazkundeko politika bultzatu zuten, desarrollismo ekonomikoa deritzona.

1959ko Egonkortze Plana

Plan honen helburuak hauek ziren:

• Ekonomia egonkortzea: inflazioa murriztea eta defizit publikoa txikitzea.
• Barne-ekonomiaren liberalizazioa: estatuaren interbentzionismoa txikitzea.
• Kanpo-ekonomiaren liberalizazioa: pezeta debaluatzea eta atzerriko salgai eta inbertsioei oztopoak kentzea.

1964ko Garapen Planak

Gizarte eta ekonomiaren garapenerako planak ziren, sektore publikoko jarduerak bultzatzeko eta inbertitzaile pribatuei laguntzak emateko. Garapen planaren bi ardatz nagusiak hauek ziren:

• Egitura-ekintzak, industriaren gabeziak konpontzeko.
• Garapen Poloak, lurralde desoreka murrizteko.

Ekonomia Hazkundearen Ezaugarriak

Industrializazio Bizkorra

Industria produktibitatearen hobekuntza, makinen eta teknologiaren inportazioak, atzerriko inbertsioak eta soldata baxuak izan ziren hazkundearen eragile nagusiak.

Ekoizpenaren Dibertsifikazioa

Metalurgia bezalako sektoreak garatu ziren, ekoizpenaren dibertsifikazioa bultzatuz.

Industria Eremu Berriak

Gasteiz, Iruña, Sevilla, eta beste hiri batzuk industria gune garrantzitsu bihurtu ziren.

Nekazaritza Eraldaketa eta Landa Exodoa

Nekazaritza tradizionalaren krisiak nekazaritza intentsiborako bidea ireki zuen. Nekazaritzaren hobekuntzarako eraldaketa batzuen ondorioz, langile gutxiago behar ziren, eta horrek landa exodoa eragin zuen. Ondorioz, hirietan zerbitzuen garrantzia handitu zen.

Migrazioaren Eragina

Migrazioaren ondorioz, zerbitzuen eta eraikuntzaren sektoreek hazkunde handia izan zuten, obra publikoak eta hirietako etxebizitza berriak sortuz.

Kanpo Eragileak eta Nazioartekotzea

Espainiako ekonomia nazioartean sartu zen, Europan izandako ekonomia hedapenari eta atzerritik etorritako inbertsio ugariei esker.

Demografia eta Gizarte Aldaketak

Demografia Hazkundea (1960-1975)

1960-1975 bitartean, hazkunde demografikorik handiena gertatu zen: heriotza tasak asko jaitsi ziren, eta jaiotza tasak oso altuak ziren.

Migrazioak: Barne eta Kanpo Mugimenduak

1,5 milioi espainiar atzerrira joan ziren, eta 5 milioi Espainia barruan mugitu ziren, batez ere landa exodoaren ondorioz.

Lan eta Gizarte Egituraren Aldaketak

Hirietako jarduera profesionalak eta bizimoduak nagusitu ziren, industria eta zerbitzuen sektorearen garapenarekin batera.

Bizi Mailaren Hobekuntza

Biztanleria aktiboa handitu zen per capita errentarekin batera, erosahalmena handitu zen eta gastuen banaketak aldatu ziren.