Espainiako Nekazaritza Paisaiak: Analisia eta Ezaugarriak
Espainia Hezea
Ingurune Geografikoa eta Fisikoa
Kokapena: Penintsulako ipar eta ipar-mendebaldea hartzen ditu.
Ingurune Fisikoa eta Geografikoa:
- Erliebe malkartsua.
- Klima ozeaniarra.
Nekazaritza Egitura
Biztanleria:
- Oso ugaria.
- Emigrazioarengatik, gaur egun adineko biztanleria da.
Populatzea: Sakabanatua eta interkalarra.
Nekazaritza Jabetza: Ustiategiak minifundistak dira. Lursail oso txikiak.
Espazioaren Erabilera
Nekazaritza:
- Azalera txikia hartzen du.
- Iraganean polilaborantza egiten zuten.
- Gaur egun baratzeko laborantzetan eta bazka-laborantzan espezializatu da.
Abeltzaintza:
- Jarduera ekonomikorik garrantzitsuena.
- Ustiaketa estentsiboa nagusitu.
Baso Ustiapena:
- Altzarien industriarako eta paper orea lortzeko.
- Pinu insignis eta eukaliptusa.
Espainia Barnealdea
Ingurune Geografikoa eta Fisikoa
Kokapena: Bi mesetak eta Ebroren sakonunea hartzen ditu.
Ingurune Fisikoa:
- Altuera handiko erliebea nagusi.
- Klima mediterranear kontinentalizatua.
Nekazaritza Egitura
Biztanleria: Urria eta zaharkitua da emigrazioagatik.
Populatzea: Kontzentratua da:
- Herri txikiak daude: bata bestetik hurbil.
- Herri handiak daude: bata bestetik urrun.
Nekazaritza Jabetza: Ustiategiek kontraste handiak dituzte:
- Minifundioa.
- Jabetza handiak.
Espazioaren Erabilera
Nekazaritza:
Lehorrekoa:
- Laborantza estentsiboa.
- Garagarra eta ekilorea.
Ureztapenak:
- Ustiapen intentsiborako.
- Gaur egun industria laboreak.
Abeltzaintza:
- Behi azienda.
- Ardi azienda.
Baso-Ustiapena: Sorian altzarientzako.
Espainia Mediterraneo Aldea
Ingurune Geografikoa eta Fisikoa
Kokapena: Mediterraneo itsasoaren kostaldea eta kostalde aurrean, Guadalquivir harana eta Balear uharteak hartzen ditu.
Ingurune Fisikoa:
- Erliebe goraberatsua.
- Laua kostaldetik.
- Menditsua kostaldetik urruntzean.
- Mediterraneo kostaldeko klima.
Nekazaritza Egitura
Biztanleria: Gaur egun asko murriztu da nekazaritzaren ondorioz.
Populatzea: Sakabanatua, baina leku batzuetan kontzentratua.
Nekazaritza Jabetza:
- Ureztaturiko aldeetan oso zatituta.
- Valentzian eta Murtzian: MINIFUNDIOAK.
- Mendebaldeko Andaluzian: LATIFUNDIOAK.
Espazioaren Erabilera
Nekazaritza:
Laborantza ureztatua:
- Urtegietarako ura erabili.
- Loreak, barazkak, fruta...
Lehorreko laborantza:
- Guadalquivir haraneko landa zabaletan.
- Zerealak, mahatsondoa, olibondoa, almendrondoa…
Abeltzaintza:
- Behiak eta txerriak: Kataluina.
- Ardiak eta ahuntzak: lehorreko sailetan.
- Zezenak: Guadalquivirren.
Baso Ustiapena: EZ du garrantzi handirik, baina HUELVAN bai.
Mendi Aldeetan
Ingurune Geografikoa eta Fisikoa
Kokapena: Altitude handiko zonaldeetan.
Ingurune Fisikoa:
- Altuera handiko erliebea.
- Aldapa handiak.
- Klima hotza, prezipitazio ugari. Neguan elurra.
Nekazaritza Egitura
Biztanleria:
- Dentsitate oso txikia.
- Emigratzeko joera handia.
Populatzea: Sakabanatua baina herri batzuetan pilatutago.
Nekazaritza Jabetza: Ustiategiek kontraste handiak dituzte:
- Lursail txiki pribatuak.
- Udalaren baso eta larreak.
Espazioaren Erabilera
Nekazaritza:
- Iparraldean haranetan (barazkiak).
- Levanten.
Abeltzaintza:
- Estentsiboa behiak eta ardiak.
- Ardien trasumantzia Mediterraneoko mendietan.
Baso Ustiapena: Zuraren eta egurraren erabilerara bideratuak.
Kanariar Irletan
Ingurune Geografikoa eta Fisikoa
Kokapena: Erliebe bolkaniko goraberatsua.
Ingurune Fisikoa: Klima epela urte osoan zehar.
Nekazaritza Egitura
Biztanleria:
- Nekazal populazioa gutxitu.
- 3.sektoreko populazioa handitu (turismoarengatik).
Populatzea: Herrietan kontzentratua.
Nekazaritza Jabetza: Ustiategiak kontraste handiak dituzte:
- Jabetza txikiak: zona ertain eta altuetan.
- Jabetza handiak: kostaldean.
Espazioaren Erabilera
Nekazaritza:
Kostaldean:
- Exportaziorako ureztapeneko monolaborantza.
- Negutegiko produktuak.
- Landaketa tropikalak.
Barrualdean:
- Autokontsumorako lehorreko monokultiboa.
Abeltzaintza:
- Oso gutxi jarduten da.
- Ardiak eta ahuntzak.
Baso Ustiapena: Pinudien egurraren erabilera.
Atlantikoko Isurialdean
Ingurune Geografikoa eta Fisikoa
Kokapena: Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako iparraldea.
Ingurune Fisikoa:
- Erliebe malkartsua.
- Klima ozeanikoa.
- Lurzoruaren kalitatea txarra.
Nekazaritza Egitura
Biztanleria: Biztanleria urria da.
Populatzea: Populatze sakabanatua. Baserriak dira nagusi.
Nekazaritza Jabetza:
- Ustiapena baserriaren inguruan antolatzen da.
- Teknika: mekanizaziorako zailtasunak daude.
- Laborantza sistema: intentsibo bihurtzeko joera hartu du.
Espazioaren Erabilera
Nekazaritza:
- Lanaldi partzialeko nekazaritza ezarri zen.
- Nekazaritzak intentsibora jo.
- Barazki eta esne produkziora.
Abeltzaintza:
- Behien hazkuntza nagusi.
- Ardien hazkuntza gora joaten ari da: “latxa” arraza nagusi.
- Kalitatezko gazta (Idiazabal).
Basogintza:
- Baso pribatuak dira.
- Errentagarritasun nahiko handia.
- Insignis pinua…
Mediterraneo Isurialdean
Ingurune Geografikoa eta Fisikoa
Kokapena:
- Isurialde atlantikoaren eta mediterraneoaren hegoaldeko lurrak.
- Zereal paisaia eta mahasti paisaia daude.
Ingurune Fisikoa:
- Bertako erliebe egokiagoa da laborantzarako.
- Trantsiziozko ozeaniar klima.
Nekazaritza Egitura
Biztanleria: Landa biztanleria.
Populatzea: Populaketa pilatua da, herrixka txikietan eta beraien artean urrunduak.
Nekazaritza Jabetza:
- Jabetza txikiak (tradizioz).
- Orain jabetza handiagoak.
- Lur sailen kontzentrazioak nekazaritzaren modernizazioa ekarri.
- Laborantza sistemak espezializaziorantz jo du.
Espazioaren Erabilera
Nekazaritza:
Lehorreko lurretan:
- Open field.
- Zerealetan eta patatetan oinarritua.
Ureztapeneko lurretan:
- Artoa, azukre erremolatxa, baratzeko produktuak...
Abeltzaintza:
- Garrantzi txikiagoa du.
- Behiak.
Baso Ustiapena:
- Pinuan oinarritzen da.
- Arabako Errioxan Mahasti nekazaritza.
- Klima mediterraneo kontinentala.
- Biztanleria ugaria da eta herrietan antolatuta dago.