Espainiako Gizartea eta Bizimodua Frankismoan

Espainiako gizartearen bilakaera Frankismoan

1940ko hamarkada guztian zehar, heriotza-tasa igo zen, batez ere haurrena (‰143). 1945ean bizi-baldintzak gogorrak ziren oraindik.

1960ko hamarkadako kontsumo-gizartea

1960ko hamarkadan hasitako ekonomia-garapenak bizi-kalitate hobea ekarri zien espainiarrei. Elikadura hobetu egin zen, eta epeka ordaintzeko aukera gehiago zegoenez, espainiar gehiagok zuten aukera etxetresna elektrikoak erosteko (garbigailuak, hozkailuak, telebistak...), automobila erosteko, eta beren etxeetan telefonoa instalatzeko. Izan ere, lehenago familia dirudunen esku bakarrik zegoen hori guztia.

Ordaindutako oporrei esker, langileek aisialdirako denbora zuten: askok beren jaioterria bisitatzen zuten eta beste batzuek Espainiako hondartzetan igarotzen zuten uda.

Emakumeen zeregina diktadura-garaian

Frankoren diktadura-garaian, familia-eredu patriarkala inposatu zen, estatuak eta Elizak babestuta. Eredu horren arabera, emakumeek ia esklusiboki emazte eta ama papera bete behar zuten. Emakumeek Bigarren Errepublikan lortutako eskubide asko galdu zituzten.

Aitaren edo senarraren baimena izanda soilik egin zezaketen lan, eta lanbide batzuetan jardutea debekatu zitzaien, adibidez:

• Epaile
• Notario
• Diplomazialari

Itxuroso janztea eskatzen zitzaien, ahal izanez gero gonarekin eta mahuka luzeko arropekin, eta eskoterik gabe. 1960ko hamarkadaz geroztik hasi ziren Espainiako emakumeak hezkuntza jasotzen eta soldatapeko lanpostuak izaten. Haien egoera apur bat hobetu zen, baina diskriminazioak hor zirauen.

Hezkuntza: erregimenaren balioen zabaltzailea

Hezkuntza Eliza katolikoaren monopolioa izan zen ia. Baterako hezkuntza debekatu zuten, eta irakasle errepublikano gehienak beren lanpostuetatik kendu zituzten. Hezkuntzak haur eta gazteen artean erregimenaren balioak zabaltzen lagundu behar zuen:

• Aberriarekiko maitasuna.
• Emakumeen bigarren mailako zeregina.
• Frankoren irudia mitifikatzea.

1970ean Hezkuntza Lege Nagusia onartu zen arte ez zen egin Espainiako hezkuntza-sistema modernizatzeko saiakerarik; lege horrekin, sistema herrialdeko gizarte-errealitatera moldatu zen.