Errusiako Gerra Zibila eta Lehen Mundu Gerraren Ondorioak

Errusiako Gerra Zibila eta Sobietar Batasunaren Sorkuntza

Gerraren hasiera eta garapena

1917ko Urriko Iraultzaren ondoren, erregimen boltxebikearen aurkakoak, errusiar zuriak, armetan altxatu ziren antzinako sistema politikoa berrezartzeko asmoarekin.

Gerraren lehen faseetan, jeneral tsaristek zuzendutako eta Europako potentzien laguntza zuen armada zuriak garaipen militar batzuk lortu zituen, eta boltxebikeen kontrolpean zegoen lurraldea Errusia europarraren erdigunera murriztu zuen.

Gerraren amaiera eta Sobietar Batasunaren sorrera

Gerraren egoera hilabete gutxitan aldatu zen Trotskik Armada Gorria antolatu ondoren. 1920aren bukaeran, armada zuriek, fronte guztietan garaituak eta kanpoko laguntzak galdu ondoren, errendizioa sinatu zuten.

1922an Sobietar Batasuna sortu zen.

Gerra Zibilaren ondorioak Errusian

Gatazkaren ondorioz, Errusiak mendebaldeko mugan Finlandia, Baltikoko Errepublikak, Polonia eta Moldaviaren gaineko kontrola galdu zuen, baina independentzia mantendu zuen estatu sozialista gisa.

Leninen heriotza eta botere borroka

Lenin 1924an hil zen ondoren, boterea lortzeko borroka latz batean sartu ziren. Bi buruzagi boltxebike agertzen ziren Leninen ustezko ondorengo gisa: Stalin eta Trotski. Stalinen gobernu diktatoriala bere heriotzara arte hedatu zen, 1953an.

Lehen Mundu Gerraren Ondorioak

Hona hemen gerra handiaren ondorio nagusiak:

• Giza eta ekonomia ondorioak

  Hildako ugari: ia 10.000.000 pertsona hil ziren, eta Europak 9 milioi biztanle baino gehiago galdu zituen; gehienak gazteak.

  Parte-hartzaileen hondamendi ekonomikoa: gerrak sortutako gastuen eraginez.

• Bake Proposamenak eta Itunak

  Pariseko Bake Konferentzia: irabazleek baldintza gogorrak ezarri zizkieten galtzaileei.

  Versaillesko Ituna: Alemaniak koloniak galdu zituen, Frantziari Alsazia eta Lorena eman behar zizkion, baita lurraldeak Polonia berriari ere. Gerrak eragindako kalte-ordain handiak ordaindu behar izan zituen eta bere armada deseginda utzi behar izan zuen.

• Europako mapa berria

  Inperio historikoak desegin ziren: Errusiakoa Sobietar Batasuna bihurtu zen, eta Austria-Hungariako Inperioa desegin zen. Estatu berriak sortu ziren Alemaniako eta Austria-Hungariako inperioek izandako lurraldeetatik.