Erromatarren Haurtzaroa eta Hezkuntza: Jaiotzatik Helduarora

Jaiotza eta Familiaren Onarpena

Jaiotzatik heldutasunera: Aitaren oinetan jartzen zuten umea. Aitak altxatzen bazuen eta besoetan hartzen bazuen, seme edo alaba gisa onartzen zen, eta horrek adierazten zuen hezkuntzan eta hazkuntzan parte hartuko zuela.

Haurren Utziketa eta Adopzioa

Ume gehiegi izanez gero edo familiak nahiko diru ez bazuen, posible zen haurrak uztea. Ume jaioberriak uztea, beste familia batzuek adopta zitzaten, legala eta normala zen. Normalean, Pietas tenpluaren aurrean uzten zituzten umeak, eta hartzen zituztenak esplotatzeko eta esklabo bihurtzeko izaten ziren. Deformeak edo ezgaiak izanez gero, hiltzen zituzten.

• Adoptatuek aita berriaren abizena hartzen zuten.
• Infantizidioa onartzeko erabakia emakumearen nagusiarena zen.
• Erroman, hiritar batek seme-alabarik ez bazuen, literalki adoptatzen zuen.

Erromatar familiek ez zuten seme-alaba asko izaten. Legeak abantailak ematen zizkien hiru seme-alaba zituzten nobleei. Familiak izateko bi modu zeuden: izatea edo adoptatzea.

Haurtzaroa eta Izendapena

Jaioberriek izena hartzen zuten: mutilak zortzigarren egunean eta neskak bederatzigarrenean. Lehenik prenomen (bere izena) hartzen zuten, eta gero nomen (familiaren izena). Lehen egunetik amuletoak jartzen zizkieten, eta haien lehen jostailuak txintxirrinak ziren.

Erromatar Hezkuntza Sistema

Lehen Hezkuntza eta Pedagogoak

Pubertarora arte, umeak pedagogo baten ardurapean egoten ziren. Umeek gurasoekin baino etxeko langileekin harreman gehiago zuten. Inudeek hitz egiten erakusten zieten, eta pedagogoek irakurtzen.

Eskola erakunde onartua zen. Eskolak goizez ematen ziren, eta neskak eta mutilak joaten ziren. Hamabi urterekin banandu egiten zituzten:

• Familia aberatseko mutikoek bakarrik jarraitzen zuten ikasten.
• Grammaticus batek autore klasikoak eta mitologia irakasten zizkien.
• Neskato batzuek tutore bat izaten zuten klasikoak ikasteko.

Hamalau urterekin, neskatoa heldutzat hartzen zen.

Goi Mailako Ikasketak eta Karrera

Grekoek ez zuten latinik ikasten, baina Mendebaldeko Inperioko erromatarrek latina eta grekoa ikasten zituzten. Garrantzi gutxiago ematen zieten kirolari eta musikari.

Hamasei edo hamazazpi urterekin, mutil aberatsek eskola utzi eta karrera publikoa aukeratzen zuten edo armadara joaten ziren.

Patria Potestas eta Helduaroa

Aita hil arte, semeak ezin zuen pater familias izan, ezta ondasun propiorik eduki ere. Semea edo alaba ezkondu edo dibortziatu arren, aitaren autoritatearen pean zegoen beti.