Erromatar Literatura: Tazito, Suetonio eta Petronio

Erromatar Historiografia: Tazito eta Suetonio

Tazito: Bizitza eta Obra Nagusiak

Tazito familia goren batean jaio zen eta erretorika zein filosofia ikasi zituen. Oso hizlari ona eta abokatu trebea izan zen, eta kargu publiko batzuk bete zituen. Agricolaren garaiko indar handiko gizon baten alabarekin ezkondu zen.

Bere obra nagusiak honako hauek dira:

• Annales: 16 liburu.
• Historiae: 14 liburu; Neronen heriotzatik Domizianorena arteko denboraldia kontatzen du.
• Agricola: Britainiaren menderatzailea eta jeneral ospetsua izan zenaren biografia apologetikoa da. Nerva eta Trajanoren garaien goraipamen bat ere aurkitzen da obran.
• Germania: Monografia etnografiko honetan, Germania osoaren eta herri bakoitzaren deskribapena egiten du.

Suetonio: Pertsonaien Biografoa

Suetoniok Antzinaroko pertsonaia askoren bizitzari buruz idatzi zuen. Trajanorekin abokatua eta Domizianorekin idazkaria izan zen. Hainbat obra idatzi zituen, eta garrantzitsuena De viris illustribus da. Dokumentazio oso aberatsa erabili zuen; bere idatziak bitxikeriaz edota pasadizo-gertaeraz beteta daude. Suetonioren estiloa garbia eta edukiari egokitua da.

Erromatar Nobela: Petronio eta Satyricon

Nobelaren Testuingurua eta Ezaugarriak

Nobela generoa berriena da. Fabula milesiarrak kutsu erotiko handikoak dira. Balore klasikoak dagoeneko galduta dauden garaian sortzen da, gainbehera politiko-sozial eta erlijiosoaren testuinguruan. Elementu epiko eta lirikoak, prosa eta bertsoa nahasten dituen generoa da. Erromako nobelan Petronio eta Apuleio bakarrik dauzkagu.

Petronio: Elegantiae Arbiter

Neronen garaikoa zen; Tazitok bere Annales obran deskribatzen duen pertsonaiatzat jo zuten. Bizitza lizuneko gizona, elegantiae arbiter izena merezi izan zuen. Neronen lagun mina izan zen, baina gero, honek Petronio bere burua hiltzera kondenatu zuen.

Satyricon: Gizartearen Deskribapen Errealista

Idatzi omen zuen obra Satyricon da. Obrak estamentu eta ohitura sozialen kritika gogorrak baditu ere, bakarrik 3 liburu iritsi zaizkigu jatorrizko 16 liburuetatik: XIV, XV eta XVI.ak. Neronen garaiko erromatarren deskribapen oso gogorra eta errealista dela esan daiteke.

Trimalzionen Afaria eta Ipuinak

• Trimalzionen afaria: Kapitulu bakar bat osatzen du. Narrazio teknika bikaina du eta hizkuntz elementuak, psikologikoak, gai aldaketak eta ustekabeak nahasten ditu. Miresgarriak dira pertsonaien deskribapenak. Azkartasuna, bizitasuna, freskura eta ezuste erakargarriak nagusitzen dira.
• Ipuinak: Batzuk herrikoiak dira, hala nola Gizon-otsoa eta Sorgin izugarriak. Trimalzionen afarian kontatzen dira: lehenengoa gonbidatu baten ahoan jarria da, koleretsua eta dramatismoz beterik dago; bigarrena, Trimalzionen ahoan jarrita, interesik gabeko ipuina da.