Erreakzio Kimikoak: Motak, Faktoreak eta Propietateak
Erreakzio Kimikoak
Erreakzio kimikoak substantzia batzuk beste substantzia batzuk bihurtzen dituzten aldaketak edo prozesuak dira; aldaketa kimikoak dira, eta erreakzio kimiko esaten zaie. Erreakzio kimikoak ekuazio kimikoen bidez adierazten dira. Erreaktiboen formulak lehenengo atalean adierazten dira, eta produktuenak, bigarrenean. Erreakzioaren noranzkoa gezi baten bidez adierazten da. Koefizienteek substantzia bakoitzaren kantitatea adierazten dute, adibidez:
Etanola + Oxigenoa (erreaktiboak) => Karbono dioxidoa + Ura (produktuak)
Erreakzio Motak
- Sintesia: bi substantzia edo gehiago elkartzen dira bakar bat eratzeko. A + B => AB.
- Neutralizazioa: azido batek eta base batek erreakzionatzen dute gatza eta ura emateko.
- Ordezpena: erreaktiboetan aske dagoen elementu bat substantzia baten parte bihurtzen da.
- Deskonposizio erreakzioa: substantzia bat bere osagai diren substantzietan banatzen da, adibidez, 2H2O => 2H2 + O2.
- Erreakzio exotermikoak: beroa askatzen dute, eta endotermikoak bereganatu.
- Ordezpen bikoitza: bi konposatuetako elementuak trukatzen dira, adibidez, AB + CD => AC + BD.
Erreakzio Kimikoetan Eragina Duten Faktoreak
- Tenperaturaren eragina: zenbat eta altuagoa izan, orduan eta azkarrago higituko dira partikulak, eta talka kopurua handitu egingo da.
- Zatiketaren eragina: solidoa txikituz gero, erreaktiboarekiko azalera handitu egingo da, eta, ondorioz, erreakzio abiadura handitu egingo da.
- Kontzentrazioaren eragina: kontzentrazioa altua bada, handiagoa izango da elkarren artean talka egingo duten partikula kantitatea, eta, beraz, erreakzio abiadura handiagoa izango da.
- Katalizatzaileen eragina: katalizatzaileei esker, berez motelagoak diren erreakzioak azkartu egiten dira.
- Katalizatzaile biologikoak: horretarako, entzimak erabiltzen dira, eta gure organismoan berez motelak diren erreakzio horiek azkartu egiten dira haiei esker.
Oxidazioa eta Erredukzioa
- Oxidazioa: elektroiak galtzen dituen espeziea oxidatu egiten da.
- Erredukzioa: elektroiak irabazten dituena erreduzitu egiten da.
Azido eta Baseen Propietateak
- Korronte elektrikoa eroaten dute.
- Metal ugariri erasotzen diete, eta hidrogeno gasa askatzen dute.
- Koloratzaile organiko batzuen kolorea aldatzen dute.
- Baseekin konbinatzen direnean, neutralizatu egiten dira, eta gatzak sortzen dituzte.
Azido eta Baseen Definizioak
- Azidoa: disoluzio akuosoan hidrogeno ioiak askatzen dituen edozein substantzia da.
- Basea: disoluzio akuosoan hidroxido ioiak ematen dituen edozein substantzia da.